Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հավ» որոնման արդյունք՝ 787 բառահոդված · Էջ 17 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԳԱՂ (-ի, -աց) (դագեղ) «դագաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-) o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր, դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τεφρα «մոխիր, աճյուն»
լատ. fuvilla «տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱԿԵԼ (դարլակել) «ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԱՄՆ (-ունք, -ամբ) «նվեր, ընծա, կաշառք»
Փոխառություն
իրանական աղբյուրից
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀՆԱՅ «մսագործի կացին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբյուրից: (թրք. «ջնջոց»):
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀՈՒՃ (տահուճ, տէհուճ) «լեռնահավ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. tīhūj (tīhūĵ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԼԱՅԼ «դայլայլ, գեղգեղանք»
Բնաձայն (հավանաբար)
բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայլայլիլք, դայլայլիք, դայլայլական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՏԿԱՐԱՆ «իշխանական մի տիտղոս»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՌՆ «դառը, լեղի, դառնիճ (բույս), դժնդակ, անտանելի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh- «բուսանվանական հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhrghno-)
բուսանվանական հիմքից (*dhrghno- > դառն, եթե նախնական իմաստը բուսանվանական է): Ավելի քիչ հավանական է Լիդենի ստուգաբանությունը, որով դառն-ը կապվում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնանալ, դառնացուցանել, դառնացուցիչ, դառնութիւն, դառնենի, դառնապէս, դառնաշունչ, դառնադառն, դառնահոգի, դառնաբեր, դառնիճ, խաղողադառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գալլոռոմ. dragenos «փուշ»
լիտվ. drignes «բանգի (թունավոր խոտ)»
ռուս. дерён «հոն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; Աճ. ՀԱԲ 624
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՐԿ (-ի, -աց) (բրբ. դարտակ) «սնամեջ, պարապ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական dardag (հավանաբար) «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ դրափոխությամբ. հմմտ. մ. պ. dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատարկաբան, դատարկաժամ, դատարկաձեռն, դատարկանալ, դատարկանձն, դատարկապորտ, դատարկութիւն
Նոր՝
դատարկախոս, դատարկել
Մատենագիտություն
Vahman, AWN 261; Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ I (-ու) «դարաշրջան, երկար ժամանակ, հատկապես հարյուր տարի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. dārā
Աղբյուր՝ ասոր. dār
Աղբյուր՝ ակկադ. daru(m) «տեւողություն, հավիտենություն»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարագլուխ, դարագրութիւն, վեցդարեան
Նոր՝
դարատոմար, դարաշրջան, դարապատում, դարասկիզբ, դարավերջ, երկդարեան, հնադար, միջնադար, ոսկեդար, ոսկեդարեան
Մատենագիտություն
H. AG 302; Աճ. ՀԱԲ 631; Ջահ. ՀԼՊ 477