Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 488, սյունակ 1
-ՃԱՆ
(վերջածանցի արժեքով)
«ցանկացող, սիրող, -սեր, -մոլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. čanah-
«ցանկություն, պահանջ»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. čanah-
«ցանկացող, սիրող, -սեր, -մոլ»
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճան,
խրախճան,
ճակատաճան,
տիրաճան,
գինեճան,
ճոխաճանութիւն,
երախճան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181;
Ջահ. ՀԼՊ 532
Էջ 490, սյունակ 1
ՃԱՐԱԿ
I
(-ի, -աց)
«ճար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. čārak
փոխատու լեզու՝ պ. čāra
փոխառություն իրանական աղբյուրից. այլեւ հայ.<հրան. ճար.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անճարակ,
անճարակութիւն,
անճարակիկ
Մատենագիտություն
H. AG 188;
Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 491, սյունակ 1
ՃԱՐՊԻԿ
«ճարպիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *čarpik
թերեւս նաեւ՝ ճարպ «ճարպկօրէն»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճարպկօրէն,
ճարպկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
čarb
«յաջողակ, ճարտար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Էջ 494, սյունակ 1
ՃԽԵԼ
«ոստուցանել»
(բառգիրք հայոց)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ճխեալ «ոստոյց» ձեւից կազմուած։ ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան մէջ տրուած է որպէս աւելի հաւաստի ձեւ՝ ճղաց «ոստոց»։
Էջ 497, սյունակ 1
ՃՈՒՆԴԻԿ
«զինվոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jundī
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճունդիկութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
Էջ 503, սյունակ 1
ՄԱՂՁ
(-ոյ, -ի, -ից)
«մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-)
որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել,
մաղձայոյզ,
մաղձախառն,
մաղձութիւն,
բազմամաղձ,
մաղձոտ,
մելամաղձիկ,
մելամաղձոտ,
մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723;
Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԷ
(ԲՀ՝ մանի «խոսող»)
«իմաստ, բովանդակություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. māena
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 107
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԿ
(-ի, -աց)
(ՄԱՆԿ/Գ)
«նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meng-
(անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
փոխատու լեզու՝ պ. mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր,
մանկաւորել,
մանկաւորապէս,
անմանկ,
խորամանկ,
խորամանկել,
չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513;
Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՈՌՎԱԿ
-ի, -աց
«մատռուակ, գինեմատոյց, տակառապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *maturuak
Հմմտ. մ. պ. *maturun (mtwrwn) «գինու աման»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատռուակել,
մատռուակութիւն,
մատռուակոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
*maturun (mtwrwn)
«գինու աման»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 276;
Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 515, սյունակ 1
ՄԱՐԴ
(-ոյ, -իկ)
«թռչուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mr̥-to-)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marg
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրամարգ,
մարդակեր,
լորամարգ,
մարդաշատ,
մարդակերպ,
մարդատեաց,
մարդկակերպարան,
մարդկութիւն,
մարդագայլ,
աշխարհամարդ,
տմարդի,
բարեմարդիկ,
կնամարդի,
չմարդկապէս,
կիսամարդի,
անմարդի,
մարդաբան,
մարդաբանութիւն,
մարդակազմական,
մարդակազմութիւն,
մարդահամար,
մարդավայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəγa
հ. հնդկ.
márta-
պրթ.
mrg
մ. պ.
mart
մ. պ.
mrg
սողդ.
mart
պ.
mrg
պ.
mard
ou.
murγ
հուն.
μορτός
«մարդ»
(Հեսիք.)
հուն.
βροτός
«մահկանացու»
լատ.
mors, -tis
լիտվ.
mirtis
«մահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276;
H. AG 472;
Ջահ. ՀԼՊ 533;
Աճ. ՀԱԲ 279
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։