Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 195 բառահոդված (էջ 17/20)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 618, սյունակ 1 Էջ 618
ՊԱՂԱՂ «պարզ, միազանգված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pal- «ծալել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. balālu(m) «խառնել, ձուլել»
Կասկածելի է ակկադական ծագման վարկածը՝ balālu(m) «խառնել, ձուլել»։ Պարզ չէ նաեւ հարաբերութիւնը հնդեւրոպական *pal- «ծալել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միապաղաղ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐ (-ու) «շուրջ, շրջան, պար, խումբ, շարք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pero-
փոխատու լեզու՝ իրանական *par-
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *par- (< հնդեւրոպական *pero-)։- Bailey, DKS 232, 248. Ավելի վաղ վարկածները տարբեր անձերի կողմից Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 55) դնում է կասկածելիների շարքում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաձեւ, պարանցիք, պարաւոր, պարս, պարսմայր, պարոյր, պար(ա)-, բարձրապարու, գեղապարել, անպար, խորհրդապար, կոծապար, ատրապար, ատրապարիկ, նորպարահանդես, պարասրահ, պարբերաբար, պարբերական, պարբերականություն, պարուհի
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 232, 248; Աճ. ՀԱԲ 55
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԻՂ «բարձր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 61) կասկածով ուղղում է պարիխ «բարձր»։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 61
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՐՍԷ II «փորձված» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ հուն. πειρα «փորձ» բառի հետ (կասկածելի է. հմմտ. Ամալյան, ԲՀ 424):
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՏՈՒԿ «բողբոջ, ծիլ, ստինքի պտուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
հ.-ե. արմատ՝ *bu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bu-d-, *bu-)
Կազմված է պտուտ «բշտիկ» արմատից՝ -ուկ վերջածանցով որից նաեւ պուտ «բշտիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 100; Աճ. ՀԱԲ 112
Էջ 647, սյունակ 1 Էջ 647
ՊՐՏՈՒ -ոյ «պրտու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. burti (burdi)
փոխատու լեզու՝ պրս. bardi
Աճառյանը կասկածելի է համարում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պրտուամած, պրտուեայ, պրտուեղէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 116
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԼՈՐ (շլոր, շլոռ) «սալոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կան արտաքնապես նման ձեւեր, բայց հարաբերությունը հայերենի հետ պարզ չէ։ Ակկադ. šallūru(m)-ի հարմար կասկածով ենթադրում են «զկեռ» իմաստը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սալորենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
слива
հնդեւրոպական *sleivā- «կապտաւուն» ձեւից
վրաց.
qliavi
ակկադ.
šallūru(m)
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԿԱՄՈՒՆԻԱ (սակամոնի, սակամուն, սակամոնի, սակամոն, այլեւ սխալմամբ` կասկամոն, կաստամոն) «պատուտակազգի մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. saqmunia
փոխատու լեզու՝ հուն. σχαμμωνία
Մատենագիտություն
H. AG 376; Աճ. ՀԱԲ 158
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՂԱՐԹ -ի, -ից, -աց, -ու (սադարդ) «տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ, սաղարթափափ, ոսկեսաղարթ, գեղասաղարթ, զուարթասաղարթ, թանձրասաղարթ, լայնասաղարթ, խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՅՌ «(լեռնա)գագաթ, սայթ» (սեռ «լեռան մեջք») «(լեռնա)գագաթ, սայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’ē(i)- «սրել»
«սրել» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնասեռ, բնասար, միասեռի, միասայռի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սայր
հայ.
սուր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131; Աճ. ՀԱԲ 170