Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1109 բառահոդված (էջ 17/111)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՄԱՍՏ -ի (գերամաստի) «ամրափայտ մի ծառ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԶԵՌԵԼ «շորթել, կորզել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել»
փոխատու լեզու՝ թաթվ. gza- «ճանապարհ»
որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶԻՐ III (գզեր) «խոչ, խոչընդոտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրութիւն՝ գզրել: Անստոյգ բառ: Կապ ունի՞ գզրել «զղջալ, ափսոսալ» բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրել
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶՐԵԼ «զղջալ, ափսոսալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդիւնք գզիր «խոչ» բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶՐՈՑ «սնդուկ, արկղ, տուփ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բաղադրութիւն՝ գզրոցիկ: Բաղկացած է գզր- արմատից, որ թերեւս կապ ունի գզիր «սեզ, կնիւն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հիւսելու համար» բառի հետ, եւ -ոց ածանցից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրոցիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷԶ (գեզ, գիզ) (գեզ, գիզ) «արատ, բիծ, ճեղք, ճեղքվածք, պատռվածք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gazāzu «խուզել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gizzu(m) «խուզում»
Հազիվ թե որեւէ կապ ունի ակկադ. gazāzu «խուզել», gizzu(m) «խուզում» ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիզակն, անգէզ, գեզութիւն, գզել, գզիլ, անգիզ, բրդգզել, բրդագզել, գզզել, գզգզել, գզվտիլ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷԹ (գեթ) (գեթ) «գեթ, գոնե. միայն, միայն թե, թե որ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghe-/*gho- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hi/g'he)
Կապ ունի՞ արդիւնք հ.-ե *ghe-/*gho- մասնիկի հետ, որ ունի *g'hi/g'he տարբերակները:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՄ «իրոք, իսկապես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կապ ունի՞ արդիւնք գէթ «գոնե» եւ գէն «խնդրեմ» մասնիկների հետ, որոնք թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունեն:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՆ (մասնիկ) «խնդրեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կապ ունի՞ արդիւնք գէթ (գեթ) եւ գէմ «իրոք, իսկապես» մասնիկների հետ, որոնք թերեւս հնդեւրոպական ծագում ունեն:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԷՐ (գուէր) «պարարտ, ճարպոտ, յուղահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g(u)hei- «սնել, պարարտացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(u)hai-ro-)
«սնել, պարարտացնել» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)։ (հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն): Ջահ. ՀԼՊ 127 (կասկածելի է *ghei- > գէ անցումը՝ փոխանակ ջէ-ի. սլավ. ձեւերը հակուած են կապելու *guei- «ապրել, կեանք» արմատի ձեւերի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիրանալ, գերանալ, գիրութիւն, գիրապարար, գիրացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
չեխ.
žir
լեհ.
żer (zyr)
«սնունդ, կերակուր»
ռուս.
жир
«ճարպ»
ռուս.
жирный
«ճարպոտ» ըստ Լիդենի եւ Ղափանցյունի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Ֆասմեր ԷՍՐՅԱ 56; Ջահ. ՀԼՊ 127