Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱՍ
«մի կոչում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. gawwās
«նետաձիգ, աղեղնավոր, զինված ծառա»
Ըստ Աւագյանի (ՎԱԲ 142-143), տեքստը Ս. Բարխուդարյանի ընկալմամբ պետք է կարդալ ոչ թե որդի Աշոտի կաւասն..., այլ որդի Աշոտկա, վասն ոչ գոլո..., այսինքն՝ կաւաս-ը համարվում է կեղծ բառ:
Մատենագիտություն
ՎԱԲ 142-143
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԹ
(կաղթ բրբ. կաղաթ, կալաթ, կղաթ)
«կողով, տարողության մի չափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κάλαθος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌԻ
(-եայ)
(կիտի)
«առագաստակալ, առագաստափայտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κεραία
(տառադարձություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԶԱԿ
(-ի, -աց)
«կզակ, ներքին ծնոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-)
*-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց,
կզակակալ,
կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ.
kugel
««գնդակ»»
գ.
kogal
««կլոր լեռնագագաթ»»
նորվ.
kjūka
««գունդ»»
խոլ.
kjūka
««մատնակոճ»»
լիտվ.
guga
««(փոքր) սապատ»»
ռուս.
гугля
««ելունդ»»
պ.
güzak
««ոտքի կոճ»»
լիտվ.
gùžus
լեհ.
guz
««ելունդ»»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՄՆ
-ան, -անք, -անց (կողմ)
«կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց,
կողմանիլ,
ընկողմանիլ,
միակողմանի,
կողմնիլ,
կողմնապահ,
կողմնակի,
կողմնափակ,
կողմնակալ,
լեռնակողմն,
միակողմն,
արեւելակողմն,
հարավակողմն,
լանջակողմն,
ծովակողմն,
դաշտակողմն,
կողմիլ,
կողմապահ,
երկակողմ,
ձախակողմեան,
աջակողմեան,
կողմնացույց,
անկողմնակալ,
անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՄԵՆՏԱՐԻՈՍ
«զինուորական համարակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κομ(μ)εντάριος
փոխատու լեզու՝ լատ. commentarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՍ
I
-ի, -աց
«կողմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kōs
«կողմ»
աղբիւրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսակալ,
կուսակալել,
կուսակալութիւն,
յայսկոյս,
յայնկոյս,
յետ(ս)կոյս,
աստուածակոյս,
մեկուսի,
մեկուսանալ,
չորեքկուսի,
քառակուսի,
երեքկուսի,
ծովակոյս,
կուսանկեա,
կուսանկատ,
կուսակից,
կուսակցական,
կուսակցութիւն,
անկուսակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kōs
«կողմ»
մ. պրթ.
kōs (kws)
«կողմ»
(Թուրֆան)
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 64;
Ջահ. ՊԲՀ 184
Տե՛ս նաեւ
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՆԱՔՈՂ
««պատկերահան» (կամ «ամենակալ»?)»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. εἰκών
«պատկեր»
աղավաղված, որի կոն- բաղադրիչը հուն. εἰκών (οἰκος-ի հայց. ձեւ) «պատկեր» բառն է
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐԱՏՈՐ
(կորատոր)
«հունական բարձր պաշտոնյա, հոգաբարձու, խնամակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κουράτωρ
փոխատու լեզու՝ լատ. curator
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐԾՔ
(-ից)
«կուրծք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-)
*-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն,
կրծապահ,
կրծանոց,
կրծաբախ,
միջակուրծք,
կրծկալ,
կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
грудь
«կուրծք»
<*grendh-
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։