Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 574, սյունակ 1
ՆՊԱՍՏ
(ուշ՝ -ի, -ից)
«նպաստ, օգնություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *ni-upasta
ըստ Աճ. ՀԱԲ 3, 474, բայց upa-ի հետ միասին իրան. pa- նախարմատի առկայության մասին տե՛ս Benvéniste, Etudes, 20-21:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նպաստամատույց,
նպաստութիւն,
նպաստաւոր,
նպաստաւորութիւն,
նպաստել,
աննպաստ,
բարենպաստ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 474
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԱՒԱՆԴ(Ն)
«ոտքի կապ, կապ, չվան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից, ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 502), փոխառված է նաեւ խեթ. šarāwanzi «կապ» բառը, որ չկա J. Friedrich-ի Hethitisches Wörterbuch-ում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šarāwanzi
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻՃ-
I
«քամում, բորբում, մզում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhidio-)
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *kuei- «տիղմ, կեղտ, կեղտոտել» արմատից (ըստ Պետերսոնի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շճել,
շճուկ,
շիճուկ,
շիճուկաբուժութիւն,
շիճուկային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԿԱԹԱԿ
(շկօթակ, ըշկոթակ)
«աքսոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *šikaftak
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523
Էջ 592, սյունակ 1
Էջ 615, սյունակ 1
ՊԱԼԻ
««մնացած» (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. bāqī
«մնացած»
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 4, 5), ուղղելի է պաղի եւ այս դէպքում փոխառուած է արաբ. bāqī «մնացած» ձեւից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 5
Տե՛ս նաեւ
Էջ 625, սյունակ 1
ՊԱՏԵՆԻ
««ռոճիկ» (պատենօղ «կերակրող») (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 4, 40), թերեւս պարեն բառի սխալագրություն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 40
Էջ 630, սյունակ 1
ՊԱՐԱՐ(Տ)
«պարարտ, գեր, բերրի, պարարտություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *paðar(t)-
ըստ Benveniste-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարարել,
պարարուն,
պարարտանալ,
պարարտութիւն,
պարարտամարմին,
մարմնապարար,
որովայնապարար,
երկնապարար,
որդնապարար,
հոգեպարար,
շտեմարանապարար,
ակնապարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pδ’r
«կերակրել»
սողդ.
pδ’rti
«կերակուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 633, սյունակ 1
ՊԱՐՍԱՒ
(-ի, -ից)
«պարսաւանք, նախատինք, անարգանք, նախատուած, ամօթահար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. pari-sāva-
փոխատու լեզու՝ իրան. (u)pa-srav-
իրանական աղբիւրից. ըստ Ա. Փերիխանեանի (Периханян, МЭСДЯ 75-77), իրան. pari-sāva-ից (sav «դիպչել, մաշել, մանրացնել»), ըստ Լ. Հովհաննիսյանի (AAL, 1987, 17-18), (u)pa-srav-ից՝ sr>rs անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարսաւանք,
պարսաւասէր,
պարսաւագիր,
հրապարակապարսաւ,
կանխապարսաւ,
ինքնապարսաւ
Էջ 635, սյունակ 1
ՊԵՏ
(-ի, -աց)
«պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն,
պիտանի,
մարդապետ,
պիտանութիւն,
հայրապետ,
պիտոյ,
քահանայապետ,
պիտակ,
հազարապետ,
պիտակութիւն,
դահճապետ,
պիտառ,
գաւառապետ,
պիտառել,
տիեզերապետ,
պիտի,
պետական,
ումպետ,
պետականացնել,
յումպետս,
խմբապետ,
յուպետ,
հանրապետութիւն,
զինչպետ,
մեծապետական,
զինչպիտութիւն,
նահանգապետ,
թեպետ,
որպետ,
չպետք,
չպիտոյ,
համապիտան,
անպիտան,
սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229;
Ջահ. ՀԼՊ 542;
Աճ. ՀԱԲ 74;
Աճ. ՀԱԲ 79;
Ջահ. ՀԼՊ 542
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։