Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋ
(-ոյ)
«առողջ, ամբողջ, ամբողջական, ողջամիտ, ողջախոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *solo-
«անվնաս, ամբողջական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
Հյուբշմանը (IF 19, 476) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 558) բխեցնում են *olyo- արմատից (հմմտ. հ. հոլ. oll «ընդարձակ, մեծ», գոթ. alla, հ. վ. գ. all, անգլ. all «ամբողջ, ողջ»): Հնարավոր է երկու հիմքերի բաղարկություն: Կապ ունի՞ ուրարտ. alguse «կյանք» բառը հայ. ողջ-ի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջանալ,
ողջոյն,
ողջախոհ,
նախողջոյն,
առողջ,
ամբողջ,
բխջախոհ,
ողջերթ,
անառողջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarva
«ամբողջ, բոլոր»
հուն.
ὀλος
«ամբողջ, ամբողջական»
լատ.
salvus
«ողջ, անվնաս»
լատ.
salus
«առողջություն»
թոխս. A
salu
«ամբողջովին»
թոխս. B
solme
«ամբողջ, ամբողջական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 979-980;
IF 476;
Աճ. ՀԱԲ 558
Էջ 604, սյունակ 1
ՈՍՏ
II
«արգելք»
Ստուգաբանություն ()
հավանաբար ոստ «ճյուղ» բառն է՝ նեղ իմաստով գործածված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զինչոստ,
զինչոստել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 604, սյունակ 1
ՈՍՏ
III
«ոստյուն»
Ստուգաբանություն ()
թերեւս ծագմամբ նույնն է ոստ «ճյուղ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստնուլ,
ոստել,
ոստոստել,
ընդոստ,
որոտընդոստ,
դիւրոստոյց,
կարծոստ,
առոստ
Էջ 605, սյունակ 1
ՈՏՆ
-ին, -ամբ, ոտք, -ից
«ոտք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pod-
«ոտք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pod-m-)
*pod-/pəd- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոտնակապ,
ոտնակապել,
ոտնառ,
ոտնատեղի,
ոտանաւոր,
հետիոտն,
անոտք,
լեռնոտեայք,
անոտեայ,
քարըմբռոտել,
ոտնաձայն,
խոչընդոտն,
ճիոտն,
արագոտն,
եղնոտն,
բազմանոտանի,
չորքոտանի,
երկոտանի,
երեքոտանի,
եռոտանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pad
ավ.
paθ-
հուն.
πούς (սեռ. ποδός)
գոթ.
fōtus
խեթ.
pata-
«ոտք»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 573-574
Էջ 612, սյունակ 1
ՉԱՐ
I
(-ի, -աց)
«չար, վատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Pok. 1, 56 (չեն ընդունում Հյուբշմանը եւ Աճառյանը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չարագործ,
չարալլուկ,
չարակնել,
չարաձայն,
չարաճճի,
չարաշար,
չարի,
չարութ,
չարել,
զչարիլ (զչարանալ),
ընդչարիլ,
չարչարիլ,
չարչարիչ,
չարչարանք,
հիշաչար,
նախաչար,
չարաբաստիկ,
չարագույժ,
չարամտաբար,
չարանենգ,
չարախսինդ,
չարախնդաց,
չարախնդութիւն
Էջ 615, սյունակ 1
ՊԱԳ
(բ. պաչ)
«համբոյր»
Ստուգաբանություն (|բնաձայն)
(շրթունքների շարժումն ընդօրինակող) կազմութիւն, որի նմանակները կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պագանել,
երկիր պագանել,
երկրպագու,
երկրպագութիւն
Էջ 619, սյունակ 1
ՊԱՃՈՅՃ
«զարդարանք, զարդարուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաճուճել,
պաճուճան,
պաճուճանք,
պաճուճազարդ,
պաճուճապատանք,
նկարապաճոյճ,
անպաճոյճ,
ընդվայրապաճոյճ,
գեղապաճոյճ,
լուսապաճոյճ,
թագապաճոյճ
Էջ 629, սյունակ 1
ՊԱՐԱԶԱՆԻԼ
II
«ընդվզել, մարտնչել»
(ԲՀ` «ստամբակիլ»)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ամենայն հավանականությամբ պարանոցել «ընդվզել» բայի աղավաղված գրությունն է։
Էջ 629, սյունակ 1
ՊԱՐԱՆԴԱՅԵԼ
«ընդունել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 632, սյունակ 1
ՊԱՐՃ
«պարծենկոտ, հպարտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 63) կապում է հպարտ-ի պարտ-ի հետ, որի ծագումը նույնպես անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարծիլ,
պարծանք,
պարծուկ,
սնապարծ,
ունայնապարծ,
ընդունայնապարծ,
մեծապարծ,
մեծապարծուն,
գեղեցկապարծիկ,
ձիապարծիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 63
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։