Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 17 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՁ (-ի) «օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն, աւձահալած, աւձահար, աւձամարտ, աւձապաշտ, աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112; Աճ. ՀԱԲ 611-612
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՃ «պատասխան, պատգամ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *aued- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-) *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Եթե բնիկ հայերեն է, ապա թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *aued- (*au-) «խոսել» արմատից` *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւճումն
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՆ II (օն) «աղէ՛, շո՛ւտ, ապա՛, դէ՛»
Բնաձայն (թերեւս)
Ծագումն անյայտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
օն անդր, օն առ, օն իսկ, օն եւ օն
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՏԱՐ -ի, -աց «օտար, ապարդիւն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *awtar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւտարագոյն, աւտարազգի, աւտարանալ, աւտարախառն, աւտարակերպ, աւտարաձայն, աւտարամիտ, աւտարասէր, աւտարոտի
Նոր՝
օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. aiwitara
Մատենագիտություն
H. AG 112; Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ III (աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք) «օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr- «օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս, հանապազաւր, առաջաւրեայ, այսաւր, երկաւրեայ, երկաւուրդ
Նոր՝
օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἡμέρα «օր»
հուն. ἄμαρα «օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԷՆ (-ի, -աց) «օրէնք, կարգ, հին աւանդութիւն, իրաւունք, օրինագիր, սովորութիւն, հաղորդութիւն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. *awδēn
Փոխառության աղբյուր՝ պ. ādīn
Փոխառության աղբյուր՝ պ. āyīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաւրէն, աւրէնսդիր, աւրէնուսոյց, աւրինական, ապաւրինի, յաւրինել
Մատենագիտություն
H. AG 510-511; Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՓԱՓԱՅ (անփափայ-ք), -ի, -ից «առապար, ապառաժուտ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն, որի արմատական ձեւի ծագումն անհայտ է:
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐՏԵԼ «մեղադրել, դատապարտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «նախատել, պարսավել, պատժել»
«նախատել, պարսավել, պատժել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κάρνη «վնաս, տուգանք, պատիժ» (Հեսիքիոս)
հ. իռլ. caire «պարսավանք»
հ. վ. գ. harwēr «ծաղրել»
ռուս. укорять «մեղադրել»
ռուս. кара «պատիժ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱ (ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ) «խոսել, ասել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» *bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ, բայածական, աներկբայ, խաբեբայ, մակբայ, թերբայութիւն
Նոր՝
բայական, բայակերտ, բայաձեւ, բայաբուն, բայարմատ, բայական, դերբայ, դերբայական, մակբայակերտ, բան, բանբեր, բանագետ, բանագնաց, բանադրել, բանախօսութիւն, բանաստեղծ, բանաքաղ, բանսարկու, բանել, այլաբանել, փառաբանել, ապարանել, մեծարբանել, դիմաբանել, ընդդիմաբանել, բանահիւսութիւն, բանասիրական, բանաստեղծական, բուսաբան, երկրաբան, երկրաբանութիւն, բութաբանութիւն, կենսաբան, կենսաբանութիւն, բառ, բառգիրք, բառակապ, բառացի, կիսաբառ, բարձրաբարբառ, երկբարբառ, մեծաբարբառ, բառագիտութիւն, բառարան, բառացանկ, բառացուցակ, բառախաղ, բառակազմութիւն, բառական, բառաքննութիւն, բարբառ, բարբառել, անբարբառ, բարբառագետ, բարբառագիտական, բամբաս-, բամբասանք, բամբասել, բամբասական, անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φαμέν «ասել»
հուն. φάτις «լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ. bōn «խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428; Աճ. ՀԱԲ 386; Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԶԷ (-ի, -ից) (բազայ, պազայ) «գիշակեր մի թռչուն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. bāz (baj)
Փոխառության աղբյուր՝ պ. bāz
Փոխառության աղբյուր՝ պ. bāza
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազէակիր, բազէկիր, բազապան
Նոր՝
բազազգի, բազեակալ, բազէական, բազէաձագ, բազէաորս, բազէավարժ
Մատենագիտություն
H. AG 114; Աճ. ՀԱԲ 375