Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 773 բառահոդված (էջ 17/78)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍՏԱՉԱՔ «ծեծափայտ, ծեծի գաւազան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
պարսկերէնից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած (dasta-čōb աղաւաղվա՞ծ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 627
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐ II (-ի, -ից) «բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս, դարակ, դարափն, դարափոս, դարուփոս, դարափոյլ, դարափլակ, դարավէժ, դարաճակատ, դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θρωσμός
«բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՆ II (-ի, -աց) «դարան, ապաստարան, թաքստոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dārənā «ամրություն, ապաստարան»
բայց հմմտ. նախորդ դարան «պահապան» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարանամուտ, դարանակալ, դարանակալութիւն, դարանայոյզ, դարանիլ, հողադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dārənā
«ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԻԹԻՐ (դարիթբար, դարիթիար, դարիթիար(է), տարիթիարէ) «իշխանության դուռ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար միջին պարսկերեն բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐԻՆ (դիլրուն, դիւրսուն, դիուրուն) ««սուրբ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
տառադարձություն
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԻ «դատ, վէճ, հայց, պահանջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. dava
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաւի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 642
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԻՃԱՅ (տաւիճայ) «իշխանուհի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Եթե -ճայ-ը արտայայտում է պրսկ. փոքրացուցիչ -ča-ն, ապա դաւիճայ-ը փոխառութիւն է իրանական աղբյուրից, բայց յայտնի չէ, թէ ինչ է դաւիճ:
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԵՐ «ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք, դեգերումն, դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω
«խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ II «կիզում, այրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h- «այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
daxša
«հրդեհ»
հ. հնդկ.
dāhā
«հրդեհ»
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՏԱՅ «սատանայապետ, վհկապետ» կամ «դեղատու»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապված է հուն. դելտա տառի անվան հետ, բայց ի՞նչ ձեւով