Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՈՓԵԼ
«դոփել, ոտքը գետնին խփել, կոփել, բախել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
տոփել բայի (տե՛ս) բարբառային ձայնեղացած ձեւը: Աճառյանը համարում է բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոփիւն,
դոփումն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 688
Տե՛ս նաեւ
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌԻՆՃ
«մի բոյս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *dh(ē)rendio- (՞))
տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին
տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կելտ.
drageno
««փշաբուփ»»
<*dhrg'h
գ. բրբ.
dirnlein
««հոն»»
լիտվ.
drigne
««բանգի (թունաւոր խոտ)»»
ռուս.
дерен
««հոն»»
հուն.
τρεχνος
««ճյուղ»»
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌՆՉԵԼ
(-իլ)
«թնդացնել, դողդոջացնել», «ականջը կանչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrēn-
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhrēnkiō-)
Աճառյանը համարում է հայկական բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնչիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
drēch
««երգ, պատմութիւն»»
<*dhrenkta
սլովեն.
drok
««սանդղակոթ, թակ»»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 256;
Աճառյանը (ՀԱԲ) 689
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌՈՅԹ
(դռութ, դռոթ, դրուդ, գրոհ-ի ազդեցութեամբ՝ դրոհ)
«խմբային հարձակում, գրոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhers-
«համարձակվել, հանդգնել, հարձակվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhērs >դր)
-ոյթ ածանցով
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *dher- «քրթմնջալ, թնդալ» բնաձայնական արմատից՝ r-ի սաստկական բնոյթի փոփոխութեամբ ու-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dharṣati
««համարձակ է, հանդգնում է»»
հուն.
θάρσος
««համարձակութիւն»»
գոթ.
gadaursan
««համարձակվել»»
հ. անգլ.
gedyrst
««համարձակութիւն»»
հուն.
θόρυβος
««աղմուկ, ճիչ»»
գոթ.
drauhts
««արշաւանք»»
Էջ 206, սյունակ 1
ԴՐԱՄ
-ի, -ից, -ոյ (°)
«մի կշռաչափ՝ կես սիտող, դրամ, փող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dram
փոխատու լեզու՝ հուն. δραχμή
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրամաժողով,
դրամակշիռ,
դրամակոփ,
դրամել,
դրամիկ,
երկդրամեան,
կնքադրամ,
դրամագետ,
դրամագիտութիւն,
դրամագլուխ,
դրամանենգ,
դրամաշորթ,
դրամապանակ,
դրամաբուն,
դրամարկղ,
դրամափոխ,
դրամափոխութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 145;
Աճ. ՀԱԲ 692
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐԱՇԱԿ
(դրօշակ), -ի, -աց
«դրոշակ, դրոշ, բնանցք, փեշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *drafšaka
Աճառյանը տարբերում է երկու իմաստները եւ առաջին իմաստով բառերը համարում հայերեն ինքնուրույն կազմություններ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 695
Էջ 207, սյունակ 1
ԴՐԵՄԽՈՂ
(դրեմխոխ)
«ժանտահոտ»
(ԲՀ՝ դրեմ «խուխ. ժահահոտ»)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է: Ամալյանը (ԲՀ 278) արմատը համարում է դրեմ եւ բխեցնում է հուն. δριμύς «սուր, կծու, կծվահոտ» բառից, որ քիչ հավանական է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δριμύς
«սուր, կծու, կծվահոտ»
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԹ
I
«միայն (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *et-
դերանվանական արմատից
առկա է նաեւ եթէ-ի մեջ. թ-ի համար հմմտ. նույն արմատից ծագող *i-t(h), որ առկա է *itthā «այստեղ, այնտեղ», *itthám «այսպես, այդպես», լատ. item «այսպես, այսպիսով» բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ետեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
item
«այսպես, այսպիսով»
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԿԱԶՆԵԼ
««որոշել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Ուղղելի է երկազնել, որ կա գործածված նաեւ երկազնեալ «որոշեալ» ձեւով (ԲՀ 94), այսինքն` համարել երկազն «երկտեսակ» բայական ձեւը, մանավանդ որ կա երկազնեալ տարբերակը
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՂՋԻՒՐ
(հին՝ եղջեր), -ջեր, -ջերց (-ջերաւ)
«եղջիւր, կոտոշ, պոզ, սրվակ, մի անկիւնազարդ, այծեղջիւր (պտուղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«վերնամաս, գլուխ, եղջիւր, գագաթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’reuer- կամ *k’reuro-)
արմատից ենթադրված
*k՛reuer- կամ *k՛reuro- նախաձեւի դեպքում ենթադրվում է *k՛r-ի նույնպիսի զարգացում, ինչպես *bhr-ի դեպքում (աղբիւր եւ եղբայր բառերում), որը քիչ հավանական է․ անհավանական է նաեւ խեթ․ *karauar «եղջիւր» եւ հայ․ եղջիւր բառերի համար *ghr-ով նախաձեւի վերականգնումը (փոխանակ *k՛r-ով նախաձեւի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղջերու,
եղջերատր,
եղջերիկ,
եղջերուաքաղ,
եղջերցել,
միեղջերու,
մահիկեղջիւր,
ռնգեղջիւր,
այծեղջիւր,
միեղջիւր,
եղջերենի,
եղջերաւոր,
եղջիւրաքոյս,
եղջիւրահանդիպեալ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։