Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 169 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՐՓ (թարբ) «թարփ, ձկնորսական կողով, ուռկան, վանդակաձեւ հյուսվածք, վանդակապատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tuer- «բռնել, ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trp(h)-) *u-ի կորստով
հայ-հունական զուգաբանություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάρπη «մեծ կողով»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 162
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒ I (ուղ. -ի, -ից, -ու, -ուց) «թանձր, խիտ, մազոտ, բրդոտ, խուլ շնչեղ (հնչյուն)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *touo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաւանալ, թաւարծի, թաւուտ, թաւագէս, թաւամազ, թաւայսան, թաւամայրի, բաղդատել, բաւթել, թաւիշ, թաւշանման, թաւշեայ, թաւշապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tavīti «ուժեղ է, հզոր է»
ավ. tav- «կարողանալ»
հուն. ταΰς «մեծ, շատ» (Հեսիքիոս)
լատ. *toveō «լցնել, խցկել»
հայ. թիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒԱԼ (թապալ) (թապալ) «թավալում, գլորում, տապալում, թավալված, մի կողմ ընկած, տապալված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tap- «սեղմել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաւալիլ, թաւալ(ա)գլոր, թաւալոց, հողաթաւալ, տղմաթաւալ, գետնաթաւալ, գլորաթաւալ, դի(ա)թաւալ, երկրաթաւալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ταπεινός «ցած, ընկած, ստորին»
հ. խլ. pefga «սեղմել»
հ. խլ. pofi «թաղիք»
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒԼԻ «նարդի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. tavli (tavla)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Տե՛ս նաեւ
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՆ (թօն) (թօն) «անձրեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tap- «թաթախել, խոնավություն, թացություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *tap-ni-)
Աճառյանը միացնում է թանալ բայի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ. topiti «սուզել, խեղդել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1056; Աճ. ՀԱԲ 217
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇ (թօշ) (թօշ) «թույլ, արձակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ ավ. taoš «ազատ, արձակ, դատարկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թօշկոշիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 218
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇԿԱՆԱԼ (թօշկանալ, թոշկանալ) (թօշկանալ, թոշկանալ) «հոտել, նեխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *təu- «հալչել, լուծվել, քայքայվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təu-skh-) tā-, tău-/*təu-
Հնարավոր է ծագումը իրանական աղբյուրից, բայց նման ձեւ չի հավաստված (թաւշնիլ բայի հետ միասին)։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇՆԻԼ «թուլանալ, ուժասպառվել․ (նոր) թոշնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *təu- «հալչել, լուծվել, հոսել, քայքայվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təu-skh-) *tā-, *tău- /*təu-
Հնարավոր է ծագումը իրանական աղբյուրից, բայց նման ձեւ չի հավաստված։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՐՆԶԱԿ «մի ծաղիկ, գինարբուկ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Նորաստեղծ բառ (՞)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓ «հատակ, տակ, խորք, պատյան, թափ, ուժ, պտույտ, թափում, փրկում, հափշտակում, կողոպուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)- «սյուն, նեցուկ, արմատ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *step-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թափընթափ, թափանց, թափանցանց, թափանցիկ, թափանցել, զառիթափ, յանկարծաքափ, թափուր, թափառ, թափառանք, թափառոտ, թափառական, թափուր, թափիչ, անթափ, ղեղաթափ, սրտաթափ, դժուարաթափ, դիւրաթափ, հողաթափ, մարդաթափ, թաւթափել, սթափել, սթափանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sthāpáyati «դնում է, հիմնադրում է»
ռուս. стопа «ոտքի թաթ»
հ. անգլ. steppan «ամուր ոտք դնել, քայլել»
հ. վ. գերմ stapf «ոտնահետք»
հ. վ. գերմ stapfal «հիմք, քայլ, աստիճան»