Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 807, սյունակ 1
-ԻՒՂ
«երկիւղ (հմմտ. երկնչել, երկեայ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-tlo-
«միջոց»
նախորդող երկի- հիմքով
Ծագում է հ.-ե. *-tlo- ածանցից` նախորդող երկի- հիմքով (*dwitlom >երկիւղ). *-tlo- ածանցն ընդհանրապէս ցոյց է տալիս միջոց, բայց կարող
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիւղ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 808, սյունակ 1
-ԻՒՐ
«բերիւր «բերրի»»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-tero-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-tro-)
ձայնդարձային ձեւ
Թերեւս ծագում է հ.-ե. *-tero- ածանցի ձայնդարձային *-tro- ձեւերից՝ նախորդող *-ē-ով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 808, սյունակ 1
-Մ
«բուրմ, մեղմ, ջերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-mo-
ածանց
Ծագում է հ.-ե. *-mo- ածանցից. հին շրջանում արդեն չի գիտակցվել եւ գործուն չի եղել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուրմ,
մեղմ,
ջերմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
Θερ-μό-ς
«ջերմ»
Էջ 808, սյունակ 1
-ՄՆ
«կողմն, ջերմն, սերմն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-men-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-mn-)
ածանց
Ծագում է հ.-ե. *-men-/*-mn- ածանցից եւ հին շրջանում գործուն չի եղել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմն,
ջերմն,
սերմն
Էջ 809, սյունակ 1
-ՆԻ
«գաղտնի, յայտնի, նախնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-eniyo-/-ā-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-en(o)- + *-iyo-/-ā-)
բաղադրեալ ածանց
հ.-ե. արմատ՝ *-niyo-/-ā-
տարբերակ
1. Ծագում է հ.-ե. *-eniyo-/-ā- բաղադրեալ ածանցից (*-en(o)- + *-iyo-/-ā-) կամ սրա *-niyo-/-ā- տարբերակից` նախորդող -ի-ով (հմմտ. յայտ, -ի, -ից): 2. կազմուած է համեմատաբար ուշ` -ուն-ից եւ երկրորդային -ի ածանցից (հմմտ. թաքուն-թաքնի):
Էջ 809, սյունակ 1
-ՈԳ
«նորոգ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ko-ig-
եթէ ինչպէս փորոգ /փորոք ձեւի մէջ գ-ն ք-ի տարբերակն է
Թէեւ հիմքը (նոր-) հնդեւրոպական ծագում ունի, բայց -ոգ-ի ծագումը պարզ չէ: Եթէ ինչպէս փորոգ /փորոք ձեւի մէջ գ-ն ք-ի տարբերակն է, ապա վերջինիս համար կարելի է ենթադրել հնդեւրոպական ծագում *ko-ig-` նախորդող հիմքային -ո-ով (հմմտ. նոր ոյ):
Էջ 809, սյունակ 1
-ՈՅԹ
«աւագոյթ, երեւոյթ, զայրոյթ, ծածկոյթ, ծերոյթ, ձանձրոյթ, սովորոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ti-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-en-)
նախորդող *-en-ով
Ծագում է հ.-ե. *-ti- ածանցից` նախորդող *-en-ով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τελευτή
«վերջ, աւարտ»
Մատենագիտություն
Melliet 76
Էջ 809, սյունակ 1
-ՈՅԼ
«դրոյլ «դռնապան»»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-tel
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhurotel)
նախորդող հիմքային *-u- ձայնաւորով
Ծագում է հ.-ե. *-tel ածանցից` նախորդող հիմքային *-u- ձայնաւորով (*dhurotel > դրոյլ). հին շրջանում դուռն եւ դրոյլ բառերի կապը հաւանաբար արդէն մթագնուած է եղել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 809, սյունակ 1
-ՈՅՆ
«գիշերոյն, իսկոյն, ողջոյն, ուրոյն, ձեզոյն, ձերոյն, մեզոյն, քեզոյն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
փոխատու լեզու՝ իրանական han-gōn
«հանգոյն»
Մակբայական այս ածանցը ծագում է ածանցելի հիմքերի սեռական-տրական հոլովաձեւից` -ն հոդի յաւելմամբ. հմմտ. գիշերոյ-գիշերոյն, ողջոյ-ողջոյն, ձերոյ-ձերոյն. համաբանութեամբ տարածուել է նաեւ հիմքային այլ ձեւերի վրայ. անագորոյն բառի ծագումը յայտնի չէ. եւ նրա կազմութիւնը ոչ պարզ, ուստի նրա` -ոյն-ով կազմուած լինելը կասկածելի է (մանաւանդ որ հանդիպում են -ոյն-ի փոխարէն -ոն-ով, -ուն-ով, -ովն-ով ձեւեր). հանգոյն բառի -ոյն-ը ածանցական չէ. այս բառը իրանական ծագում ունի` հանգոյն < han-gōn, ընդ որում -գոյն-ը (gōn) արմատական է:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։