Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 168 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՆԻ (հգն. շլին-ք) «պարանոց, վիզ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kulni «կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՏԻԼ «խլրտալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «քշել, շարժել, արագ շարժման մեջ դնել»
շ-խ հերթագայությամբ (հմմտ. շեղ-խեղ)՝ ծագում է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՆԿՈՂԻԼ (շանկղիլ) «իրար փաթաթուել, միահիւսուել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gel-g-)
թերեւս կազմուած է շն- (-շան) եւ բ. կղկիլ բաղադրիչներից (վերջինս կարող է ծագել հնդեւրոպական *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդուել» արմատից (*gel-g->կղկ-)
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳ (ուշ՝ -ոյ) «շոգ, տոթ, ճառագայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uogh-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uogh- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ շուք, շող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգի, շոգանալ, շոգալիք, շոգխաշել, շոգեակ, շոգետեսակ
Նոր՝
շոգեկաթսայ, շոգեմակոյկ, շոգեմեքենայ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳՄՈԳ (ուշ՝ -ի, -աց) «բանսարկու, քսու, բամբասող, շողոքորթ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ ինչ-որ շոգ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *skeu- «գցել, հալածել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգմոգել, շոգմոգութիւն
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ I (ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ) «շող, շողուն, լուսաւոր, փայլուն, տաք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'olo-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'olo- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ նշող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողալ, շողանալ, շողատոր, շողային, շողափայլ, շողկատարուցանել, շողշողիլ, շողշողենի
Նոր՝
շողշողուն, ամպաշող, լուսաշող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 594; Աճ. ՀԱԲ 529
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ II (բ.՝ շոլ «շաղ, ցող») «թացութիւն, խոնաւութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k'uel- «տղմոտ, ցեխոտ(՞)» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uol- *k'uel- «տղմոտ, ցեխոտ(՞)» արմատից, որից նաեւ շաղ, շաղախ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողիք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂԱՆ «մի տեսակ եղէգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sk'hol-/*k'el- «բարակ ցողուն»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sārā- «եղէգ, նետ»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՄ (-ի, -աց) «շողոքորթ, քծնող, շողոքորթութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khalo-) *khalo- > շողո-
կապ ունի շողոքորթել եւ շողնագոյն բառերի հետ եւ գալիս է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՔՈՐԹ (շողոաթորթ, շողոքորդ) «կեղծաւոր, քծնող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skholo-) *s-ով եւ կարճ ձայնաւորով ձեւից (*skholo->շողո-)
Առաջին մասը շողոմ-ի հետ միասին կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից: Բայց ի՞նչ է -քորթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողոքորթել, շողոքորթանք, շողոքորթութիւն
Տե՛ս նաեւ