Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 167 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԾԱՆԻԼ «ծածանվել»
Անստույգ
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ անծանօթ *ծան արմատից: Կապ ունի՞ արդեօք տատանիլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածանումն, ալեծածան, հողմածածան, մշտածածան, ծածան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԾՈՒԿ «ծածուկ, գաղտնի, անիմանալի, խորին»
Անստույգ (թերեւս)
Կազմուած է կամ անծանօթ *ծած- արմատից՝ -ուկ վերջածանցով, կամ, թերեւս, կրկնութեամբ՝ ծա-ծուկ (հմմտ. մամուլ, մամուռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածկել, ծածկոյթ, ծածկոց, ծածկութիւն, ծածկաբար, ծածկանութ, ծածկապէս, ծածկատես, ծածկելի, ծածկիչ, յարկածածուկ, քողածածուկ, ամրածածուկ, գետնածածկոյթ, գլխածածկել, թեւածածուկ, խրթնածածուկ
Նոր՝
ծածկագիր, ծածկագրութիւն, ծածկալեզու, ծածկանուն
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԿ (-ու, ուջ՝ -ի, -աց) «ծակ, անցք»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծակել, ծակախիթ, ծակամուտ, ծակոտ, ծակոտել, ծակոտկեան, ծակտի, որմածակ, վիմածակ, կապծակ, դրաձակ, անծակ, ծակակար, ծական, ծակաչք, ծակիչ, ծակոց, ծակողիկ, ծակուռ, ծակծկել
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂ «ծիծաղ, ծաղր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ol-)
արմատից. հմմտ. հայ. ծաղր, ծիծաղ, հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղել, ծաղրու, ծաղբաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ծաղր
հայ. ծիծաղ
հուն. γελάω «ծիծաղել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂԻԿ (-ան, -ոյ, -ի, -աց) «ծաղիկ, ծաղիկ, ծաղկախտ, գինու մաք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ol- (+ -իկ))
արմատից. հմմտ. հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղկել, ծաղկաբեր, ծաղկաբուխ, ծաղկալից, ծաղկաձեւ, ծաղկաքաղ, ծաղկեայ, ծաղկոց, ծաղկուտ, անծաղիկ, խնկածաղիկ
Նոր՝
ծաղկաբոյր, ծաղկադարման, ծաղկազարդ, ծաղկահասակ, ծաղկահար, ծաղկակաղամբ, ծաղկաման, ծաղկանման, ծաղկենկար, ծաղկեփունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γελάω «ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366; Ջահ. ՀԼՊ 125
Տե՛ս նաեւ
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂՐ (-ղու, ուշ՝ -ղեր) «ծիծաղ, ուրախություն, ծաղր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ōl-ōr-)
հմմտ. հայ. ծաղ, հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղրել, ծաղրալից, ծաղրախառն, ծաղրածու, ծաղրական, ծաղրասեր, ծաղրերես, քաղցրածաղր
Նոր՝
ծաղրանկար, ծաղրանկարիչ, ծաղրաթերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ծաղ
հուն. γελάω «ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366; Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՄ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «հյուսված մազ, մազահյուս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. çami, çamsami (թերեւս) «արտեւանունք»
Աղբյուր՝ վրաց. sa-m-isi (թերեւս) «գեղմ»
աղբյուրից. հմմտ. վրաց. çami, çamsami «արտեւանունք», sa-m-isi «գեղմ»։ Աբաեւը (ИЭСОЯ 1, 337) տալիս է վրաց. çami «մազ», sam-isi «քուրձ, մազահագուստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամակալ, ոսկեծամ, ծամաւոր, ծամթել, ծամկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. çami «մազ»
վրաց. sam-isi «քուրձ, մազահագուստ»
Մատենագիտություն
ИЭСОЯ 337
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՄ-(ԵԼ) «ծամելը, ծամում, որոճում, մտքով որոճում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'embh- «կծել, կրծել, ատամներով ջարդել, ծամել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'mbh-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. jámbhatē, jábhatē «ատամներով բռնել», հուն. γομφίος «ատամ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամել, ծամելի, ծամն, անծամ, մեղմածամ, ծամոն
Նոր՝
անծամելի, դժվարածամ, անծամել, ծամծմել, ծամծմուտ, ծամծմորել, ծամծմացնել, ծամարան, ծամանիկ, ծամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jámbhatē, jábhatē «ատամներով բռնել»
հուն. γομφίος «ատամ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 42; Աճ. ՀԱԲ 441
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՅՐ «ծայր, գագաթ, նորածագ արեւի ճառագայթ, գերազանց բան»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ario-)
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատի հետ (*g'ario->ծայր?): Անհաւանական է կապը նաեւ վրաց. cweri «ծայր» կամ ակկադ. siru «եզր» բառերի հետ: Ենթաշերտային բա՞ռ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծայրակարմիր, ծայրագաւառ, ծայրակոտոր, ծայրայեղութիւն, ծայրակտուր, սրաձայր, ծայրան(ան)ալ, ծայրաքաղ, ծայրան, ծայրայեղ, արեւածայրք, լեզուածայր, ան-
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆ- (ճան-) «ճանաչում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'en- «ճանաչել, իմանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'no- կամ g'on-)
ճանաչել < *ճանաշել (հմմտ. ծանուցանել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանաչել, ծանուցանել, ծանուցիչ, ծանաթ, ծանաթական, ծանաթաւոր, ծանաթութք, ծանաթութիւն, անծանաթ, կանխածան, անծան, բարեծանոյց, լաւածանաւթ, կանխածանաւթ, վերծանել, վերծանող, վերծանութիւն, ծանուցագիր, ծանօթագրութիւն, ծանօթագրել, վաղածանօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jānati «գիտի»
հ. իռլ. gainaim «գիտեմ»
գոթ. kunnan «իմանալ, ճանաչել»
լիտվ. žinóti
ռուս. знать «իմանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 455; Աճ. ՀԱԲ 443