Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված
· Էջ 167 / 574
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԹԵՌՆՈՒԼ
«կարդալ, ընթերցել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել; բարձր, պարզորոշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-, *toro-s)
ընդ- նախածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական` *ter- «բարձրաձայն խոսել» արմատից (*tor-, *toro-s «բարձր, պարզորոշ» -Pok. IEW, 1, 1088-1089)` ընդ- նախածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթերցանելի,
ընթերցիչ,
ընթերցված,
ընթերցողական,
դյուրընթերց,
ընթերցարան,
դժվարընթեռնլի,
դյուրընթեռնլի,
անընթեռնելի,
ընթերցասեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τορός «թափանցող, սլացիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
մ. իռլ.
tairm «աղմուկ»
լիտվ.
tarti «ասել»
սլավ.
tortoriti «շաղակրատել» (ռուս. тороторить)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126-127;
Pok. IEW 1088-1089
Տե՛ս նաեւ
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԹՐԻՔ
«ընթրիք, երեկոյան ուտելիք»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա (փոխառությո՞ւն) խեթ. etriia «անել», etri «ուտելիք, կերակուր» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթրել,
ընթրատու,
ընթրակից,
ընթրեկերք,
անընթրիս,
հացընթրիք,
նախընթրակ,
հիւրընթրեաց
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԾԱՅ
(ընձայ)
(-ի, -ից)
«նվեր»
Անստույգ (թերեւս)
Կասկածելի է համեմատութիւնը հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր» բառի հետ, որ Մայրհոֆերը (KEWA 1, 14) բխեցնում է *anu-(d)hiti բայանունից (վեդ. anu-dhā «նվիրել, ընծայել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընծայել,
ընծայութիւն,
ընծայանալ,
ընծայատար,
ընծայաւոր,
ընծայաբեր,
ընձաբեր,
ընծայատրութիւն,
նորընծայ,
յառաջընծայ,
նախընծայել,
էնընծայ,
զուարճընծայք,
կենընծայ,
տաւնընծայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ahati «ընծա, նվեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128;
KEWA 14
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԿԵՆՈՒԼ
«գցել, նետել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sengu-
«ընկնել, խորասուզվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ,
զընկենու,
թաւնընկեց,
զեռընկեց,
բացընկեցիկ,
դիցընկեց,
ընդվայրընկեց,
ընդվայրընկեցիկ,
լծընկեց,
կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
*sinkwan
գոթ.
sigqan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken «ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԿԵՐ
(ընգեր)
(-ի, -աց)
«ընկեր»
Անստույգ
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով կեր արմատից` «միասին ուտող» իմաստով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկերակից,
ընկերասէր,
ընկերել,
ընկերհաշտութիւն,
ընկերհաշտիք,
ընկերջակել,
ընկերանի,
հաւաւընկեր,
ընկերական,
ընկերականութիւն,
ընկերվարական,
ընկերվարութիւն,
խօսքընկեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 129
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԿՂՄԵԼ
«խորասուզել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guel-
«խոր»
*-m ածանցանով
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական *guel- «խոր» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)` *-m ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկղմութիւն,
ընկղմումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gilùmas, gelmė
լատվ.
dzelme «խորություն»
ռուս.
—
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆԿՈՅԶ
(-ոյ)
(ընգոյզ, անկոյզ)
«ընկոյզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-)
ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ,
ընկուզի,
ընկուզաստան,
ընկուզուտ
Նոր՝
ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gūzak «ոտքի կոճ» (?)
լիտվ.
gùžas «կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒԻԼ
(ընձուիլ)
«ծագել, բխել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'el-
«բողբոջել, ընձյուղել»
ըն(դ)- ածանցով, *-ս ածականով
Այստեղ է պատկանում նաեւ ընձիւղ (ընձիւղ): Կազմված է ըն(դ)- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *g'el- արմատից՝ *-ս ածականով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձիւղ,
ընձիւղ
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 69-70;
Pok. IEW 355
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒՂ
(ընջիղ)
«երիինջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
*-սն ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից՝ *-սն ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անդի (անդեայ)
մ. իռլ.
ainder «երիտասարդ կին»
մ. իռլ.
aindir «երիտասարդ կին»
կիմր.
anner «երիինջ, ընջուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112, 157
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՏԻՐ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
(ընդիր)
Ստուգաբանություն
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով՝ դիր (դնել) հիմքից՝ դ-ի խլացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընտրել,
ընտրիչ,
ընտրանք,
ընտրելակից,
ատենընտիր,
այրաընտիր,
հատընտիր,
իրաւընտիր,
անընտիր,
գեղընտիր,
նորընտիր
Նոր՝
երկընտրանք, ընտրաշրջան, ընտրացուցակ
երկընտրանք, ընտրաշրջան, ընտրացուցակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 132
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։