Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 165 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՆԹ (-ոյ, -ի, -աց) (թաղանդ) «բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ, թաղանթազարդ, թաղանթապատել, թաղանթիլ, թաղանթեայ, թանձրաթաղանթ, լուսաթաղանթ, ծովաթաղանթ, հրաթաղանթ
Նոր՝
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tala «հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն. τηλία «մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ. dille «տախտակ, հատակ»
ռուս. по-толок «առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՐ «կոնաձեւ խեցաման (ուշ՝ ծաղկաման)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ չաղաթ. tayar < պ. tayar) «սափոր» «պնակաձեւ կավե աման»
Սխալ է բխեցումը հնդեւրոպական աղբյուրից (Pok. IEW 1, 1061)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալաթաղար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146; Pok. IEW 1061
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԵԼ «թաղել, հողի մեջ ծածկել, ծածկել, պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղակից, թաղելութիւն, թաղումն, թաղմանական, անթաղ, անթաղան, դիաթաղ, ձիւնաթաղ, պարանոցաթաղ, տղայաթաղ, քահանայաթաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. tellus «երկիր. թաղամաս»
հ. իռլ. talam «երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061; Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԹ II «թալ մոխրաթելուկ, հոռոմթելուկ, սարմախս, արջակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tāl- «աճել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təl-t-)
արմատից (*təl-t- > թաղթ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղթիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τηλις «հոռոմ-չաման, սարմախս»
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԻ «բուսանուն (°) կամ թաղիք (°)»
Անստույգ
Անստույգ իմաստով բառ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 147) հնարավոր է համարում նույնացնել թաղիք բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԻԿ «կանկառ»
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ ստացվել է բառարանի akanta leukē հոդվածի հայ. տառադարձությամբ՝ ականթաղիկէ. կառն բառահոդվածի ական թաղիկ է կառն մասնատմամբ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԿԻԼ (թաղքիլ, թաղկանալ) «խտանալ, կծկվել, թնջկվել (մազերի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է թաղ «խիտ, կուռ» արմատից՝ -կ ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղկավարս, թաղկումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՄ «թշնամի» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՄԲ (-ի, -աց) (թամպ) «թամբ, համետ, կենդանու ազդր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tmp-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 148) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբել, թամբահարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. pamb «ուռած, հաստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1064-1065; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՄՈՒԶ «կուժկոտրուկ, ադոնիս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ փյունիկ. Tammuz «դիցանուն»
նոր ժամանակներում հարմարեցված է Tammuz փյունիկյան դիցանունից որպես Adonis անվան համապատասխանություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149