Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 165 / 400
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՍՏՈՐ
(ուշ՝ սխտոր), -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ
«սխտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-d-
«կտրել, հատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sk(h)oro-do-)
խստոր < *khosodoro- < *skhodoro- ՞
հայ-հունա-ալբանական զուգաբանություն ՞՝ *sk(h)oro-do- նախաձեւի մի տարբերակից, որ թերեւս գալիս է *sker-d- «կտրել, հատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խստորապրաս,
խստորակ,
խստորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκόρ(ο)δον
ալբ.
hurdε
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428;
Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՂ
(բրբ. խստուտ, խստոռ, խտիկ)
«գրգիռ, մարմաջ, խտղտանք, խուտուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k"ed-
«խայթել, ծակել, սրել, մղել, խթանել, դրդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k"hēdilo-)
՞
Արմատը թերեւս պատկերավոր-բնաձայնական բնույթ ունի, եւ նման ձեւեր տարածված են նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտղտել,
խտղտանք,
խտղտումն,
խտղտելի,
խստողումն,
խստողտիլ,
խստողոտել,
ակնախստիղ,
ակնախստիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
hvot «մղում, խթանում, դրդում»
հ. վ. գ.
(h)wezzen «գրգռել, բորբոքել, սրել»
ֆինն.
kutittaa «խտղտել, խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՏ
«գիրկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ կովկասյան (քարթվելական) (՞)
(թերեւս)
Կրկնավոր կազմություն, թերեւս կովկասյան (քարթվելական) աղբյուրից փոխառված արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտտել,
խտտակոփս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
xutva, xutili «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428-429
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՐ
-ոյ
«տարբերություն, խտրություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keid-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khid-)
Թերեւս խ/կ հերթագայությամբ՝ խտիր / կտիր (կտրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտրել,
խտրանք,
խտրող,
խտրութիւն,
խտրադիմայ,
խտրողադիմք,
temp_անխտիր,
շաբաթախտիր,
լուսնախտիր,
շեղջախտիր,
դժվարախտորելի
Նոր՝
խտրականութիւն, անխտրականութիւն
խտրականութիւն, անխտրականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chidira «կացին, սուր»
հ. հնդկ.
chinátti, chindati «կտրում է, անջատում է»
ավ.
sid(a)ra-n «անցք, բացվածք, ճեղք»
լատ.
scindō «պատռել, ճեղքել»
Մատենագիտություն
Meillet, MSL 294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՐԱԽ
-ի, -ից
«ուրախ, ուրախություն, խնջույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *skr-
«ցատկել, ցատկոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skr-es-)
Աղբյուր՝ իրանական *xrāx
Աճառյանը բխեցնում է ուրախ-ի սաստկական *հուրախ ձեւից՝ խուրախ > խրախ անցումով. այս դեպքում դժվար բացատրելի է խրախճան-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախանալ,
խրախամոտ,
խրախանք,
խրախունք,
խրախութիւն,
խրախարար,
յարախճան
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 476;
Աճ. ՀԱԲ 429
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱԽՈՅՍ
«խրախույս, քաջալերություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախուսել,
խրախուսանք,
խրախուսութիւն,
կենսախրախույս
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱՄ
(ի խրամի)
«պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ,
խրամապահ,
խրամատ,
խրամատել,
խրամատութիւն,
խրամապատել
Նոր՝
խրամատային
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
schram «ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱՏ
(-ու, -ոց, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«հորդոր, խրատ, կրթություն, խորհուրդ, պատիժ, կարգ, օրենք, հրաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. xratu
Աղբյուր՝ մ. պ. xrat
հմմտ. ավ. xratu, մ. պ. xrat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրատել,
խրատիչ,
խրատագիր,
խրատ(ա)տու,
խրատատուական
Մատենագիտություն
H. AG 162;
Աճ. ՀԱԲ 430
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԱՑ
(-ից)
«կոշկաթել, բաճկոնի թել, բուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khrokso- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրացել,
խրացատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
so-kričiti «ի մի ձգել»
ռուս.
крячить «պտտել-ամրացնել»
նորվ.
herkja «իրար կապել»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։