Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 164 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՐԱՏ- «?»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւրատական
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՐԱՔԱՆՉԻՒՐ (ուշ՝ -ոյ) (կրճատ՝ իւրաքանչ) «յուրաքանչյուր(ը)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k^uam-k^u e-
Ուշ համաբանական բաղադրութիւն՝ երկաքանչիւր։ Հին բաղադրութիւն բնիկ հնդեւրոպական բաղադրիչներից՝ իւր եւ քանչ < k^uam-k^u e-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. kam-čit- «ինչ որ մեկը»
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՔՆՄԱՅ «հայտնի բան» (ԲՀ)
Անստույգ
ԲՀ-ի քննական հրատարակութեան մեջ այն տրված է իք «նման կամ յայտնի ինչ» ձեւով, որով իքնմայ բառը վերանում է
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԲԱՐՈՆ ««հռոմեական կայսերական դրոշ» (դաբրոն «նշանակ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. λάβαρον < լատ. labarum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԳ ««անառակ, բղջախոհ, թուլամորթ» (նաեւ «թույլ, մաշված»?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *leg-h- «թեթեւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lng'hio-) ռնգային տարբերակից
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) փոխառություն է համարում հունարենից՝ տալով λαγνεία «անառակություն», λαγνύω «անառակություն անել, լրբանալ» եւ λάγνος «անառակ» ձեւերը, սակայն սրանցից անմիջապես հանել հայերեն ձեւերը (առանց -ն-ի) անհավանական է։ Մյուս կողմից՝ դժվար է գտնել անմիջական բնիկ հնդեւրոպական աղբյուր։ ձեւով ամենից ավելի մոտ թվացող *leg-h- «թեթեւ» արմատը իմաստով քիչ է համապատասխանում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լագութիւն, լագուցանել, լագորդել, լազրտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. легкий «թեթեւ»
ռուս. легкое «թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Տե՛ս նաեւ
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԼ II «լալ, լաց լինել, արտասվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lā «բնաձայնական»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) բխեցնում է *plā-k/g- «խփել, ծեծել» արմատի անաձայնական *plā- ձեւից, որ այլ լեզուներում չի վկայված։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. lamentum «լաց, հեկեկանք»
իսլ. lōmrir «ճիչ, գանգատ»
ռուս. плакать «լալ»
Մատենագիտություն
Pok. 650; Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԼԱՓԱՐԹԵԼ «պապաշել, այծի պես մկկալ»
Բնաձայն (թերեւս)
Բաղադրություն՝ լալաարթին: Թերեւս բնաձայն կազմություն, որպիսիները տարածված են հնդեւրոպական լեզուներում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լալաարթին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. lalelā «բոբովանք»
հուն. λαλεω «շաղակրատել»
գ. lallen «բոբովել, կմկմալ»
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԿ- («լակում, լակելը» (բրբ. լակ «շան լակ, շան հեղուկ ուտելիք»))
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lak- «չայպացնելով ուտել, լակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lakk-) բնաձայնական
արմատից, որ բնաձայնական է եւ զուգահեռներ ունի այլ լեզվախմբերում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լակել, լակոտալ, շնլակ, կատուլակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. lakti «լակել»
հ. սլ. lakati «լակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 260; Pok. IEW 653
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԿԱՆ (լկան, բրբ. լագան), -ի, -աց «կոնք, լագան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. lakan < հուն. λακάνη (λεκάνη)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լականադետ
Մատենագիտություն
H. AG 351; Աճ. ՀԱԲ 261
Տե՛ս նաեւ
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԿԻՇ (դակիշ, դաշիկ) «բանակ, զորք, զորաճակատ, ամրացրած բանակատեղի»
Փոխառություն (թերեւս)
թերեւս իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: