Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1859 բառահոդված (էջ 162/186)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՆԵԱԿ (-ի, -աց) (սենեկ) «սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան, սենեկապետ, սենեկիկ, սենեկապետություն, առանձնասենյակ, գրասենյակ, հյուրասենյակ, ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή
«վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени
«հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐԿ «այսօր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’e-dui- (անմիջական նախաձեւ՝ *k’te) հայ. սե-
հ.-ե. արմատ՝ *dui- (անմիջական նախաձեւ՝ *deu-) հայ. -րկ
հին կազմութիւն` *k’e-dui- (*k’te)-> հայ. սե- եւ *dui- (*deu-ից)> հայ. -րկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերկեան, սերկածին, սերկս
Մատենագիտություն
Dumézil, BSI 48; Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՄՆ (-ան, -անք, -անց) «սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերմնակաթ, սերմնընկալ, սերմնարկութիւն, մանկասերմութիւն, չարասերմն, սերմունք, սերմնաքաղ, սերմանել, սերմանիչ, սերմանարկու, սերմանական, սերմակրել, սերմահեղձութիւն, սերմատել, բարեսերմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սերունդ
հայ.
սեռ
լատ.
creō
«ստեղծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՏ (-ի, -ից) «սերտ, պինդ, ստույգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-di- *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերտել (-անալ), սերտաշէն, գերասերտիլ, նախասերտեալ, սերտողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
creber
«խիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԷՐ (-ոյ) «սեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ēi- «պառկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ēi-ro-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրել, սիրիչ, սիրուն, սիրելի, սիրելութիւն, սիրապէս, սիրահարիլ, բարեսէր, գինեսէր, դիցասէր, կենսասէր, եղբայասէր, զարդասէր, զբաղասէր, թշնամասէր, սիրաբանութիւն, սիրակարօտ, սիրակէզ, սիրահար, սիրահարութիւն, սիրայօժար, սիրաշահել, սիրասուն, սիրավէպ, սիրատոչոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սիղեղ
լատվ.
siēva
«կին»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208; Pok. IEW 540; H. AG 420
Էջ 678, սյունակ 1 Էջ 678
ՍԻԲՆԿՈՆ (սն(ն)իկոն) «կախարդական պահպանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. συβήνη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 211
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻՂԵՂ (-ի, -աց) (սեղեղ, սիղիղ, սիղեխ, սեղիխ, սիղիխ) «սիրեկան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ei- «պառկել, հանգրվան, տուն, սիրելի» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ei-lo-, *k'ei-) *-ro- ածանցով
Աճառյանը, ՀԱԲ 4, 213, սիղեղ-ից առանձին, սեղեխաբար։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիղեղաւոր, սեղեխաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śila-
«սովորություն, բնավորություն»
հայ.
սէր
*-ro- ածանցով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 213; Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻՄԷՍ «մի կշռաչափ, կես դահեկան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σηιμίσσιον
Մատենագիտություն
H. AG 379; Աճ. ՀԱԲ 214
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻՆ I (ոսին), -ոյ (ոսին) «սին, դատարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «դատարկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'enos-)
Բաղադրությունների մեջ նշված են նաեւ նոր կազմությունները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սնանալ, սնոտի, սնոտիլ, սնութիւն, սնակուրտ, սնաբանութիւն, սնամեջ, ոսին, հոսնիլ, սնահաւատ, սնոտիապաշտ, սնոտիապաշտական, սնոտիապաշտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κενεός
«դատարկ, չնչին»
Էջ 680, սյունակ 1 Էջ 680
ՄԻ(Ն)ԿՂ (ՄԻՆԿՂ, սիգղ, սինկող) «դժոխքի պահապան շունը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբյուրը չի հավաստված