Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ագ» որոնման արդյունք՝ 4294 բառահոդված
· Էջ 162 / 430
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈՊ
(-ի, -ից, ուշ նաեւ -աց)
(ծուպ, ծոփ, ծուփ)
«զգեստի ծայր, փունջ»
Ծագումն անհայտ է
Պատկերավոր բնաձայնական կազմությո՞ւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծոպաձեւ,
ծոպատոր,
ծպել
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈՎ
(-ու)
«ծով, արեւմուտք (ըստ աստվածաշնչի)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ob-
«ծով»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովագույն,
ծովալիճ,
ծովախոր,
ծովակ,
ծովակալ,
ծովական,
ծովածածուկ,
ծովակողմն,
ծովակուլ,
ծովացուլ,
ծովափնյա,
ծովեզր,
ծովեզերեայ,
ծովընկեցիկ,
երկծով,
մեծածով
Նոր՝
ծովախորշ, ծովահեն, ծովանկար, ծովանկարիչ, ծովաստղ, ծովափ, ծովափրփուր
ծովախորշ, ծովահեն, ծովանկար, ծովանկարիչ, ծովաստղ, ծովափ, ծովափրփուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
go
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ
«ծոր, ծորվանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
Աղբյուր՝ քարթվ. *cur
(թերեւս)
«քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել,
ծորածոյ,
ծորան,
ծորուն,
ծորենի,
ծո(ր)ծոր,
անծորելի,
երկնածորան,
հրածորան,
շարաւածոր,
քարափածոր
Նոր՝
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cur
մեղր.
cur/cir
ճան.
(n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ(Ի)
(ի)
«կծոխուր՝ Berberis L.»
(բուսաբանություն)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՑ
-ոյ
«ծոց, գիրկ, խորշ, գոգ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծոցածին,
ծոցածագենի
Նոր՝
ծոցագրպան, ծոցատետր, ծովածոց
ծոցագրպան, ծոցատետր, ծովածոց
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԱՂ
(բրբ. ծվաղ)
«ղափնեկեռաս»
(բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eus-
«ճաշակել, վայելել, համտեսել, համեղ լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'eus-l-)
Եթէ ծագում է հնից, կարող է գալ հ.-ե. արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծվաղենի
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԱՐ
««ծվարում, հավաքում, ամփոփում» (բրբ. ծուար «ծովախորշ»)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *steuə-
«խտանալ, գնդվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *teuə-ro-)
Հազիվ թե ծ/թ հերթագայութեամբ (հմմտ. ծմրիլ/թմրիլ, ծոյլ/թոյլ) կապուած լինի հնդեւրոպական արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուարիլ,
ծուարատեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στυφρος «մածուն, ստիպպ»
հուն.
στυφω «թանձրացնել, գնդել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԵԼ
«մաղել, զտել, կլոր շարժումով հացահատիկի աղբը մաղի մեջտեղում հավաքել եւ հանել»
(գյուղատնտեսություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teuə-
«մաղել, զտել»
թերեւս ծ/թ հերթագայութեամբ կապուած է հնդեւրոպական արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
titau «մաղ, քամհար»
հուն.
σαω «մաղել»
հուն.
τω «մաղել»
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԽ
-ոյ
«ծուխ, մուխ, գոլորշի, շոգի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. tuhhu(uā)i
(թերեւս)
«ծուխ»
թերեւս բ/ծ հերթագայութեամբ ծագում է խեթերէն բառից։ Աճառեանը բխեցնում է «կովկասեան» (վրացերէն) աղբիւրից, բայց բերած օրինակները համոզիչ չեն (բուն «ծուխ» իմաստի համար կա վրաց. kvamli):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cuxva «ցավ, տրտմություն»
վրաց.
mcuxri «աղջամուղջ, երեկո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 470
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԾ
-ոյ
«ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք,
ծծել,
ծծինք,
քարախածուծ,
ուղղածուծ,
կաթնածուծ,
կովածուծ,
մեղրածուծ
Նոր՝
ծծան
ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
juju «ծիծ»
վրաց.
cov(n)a «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucna «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucva «խոնավացնել, թրջել»
վրաց.
cici «ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471;
Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։