Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված
· Էջ 161 / 344
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՆՃԱՏ
««կեղեւահանված բրինձ (՞)» կամ, թերեւս, «չալթուկ (՞)» (վերջինս ըստ՝ Աճառյանի, ՀԱԲ 2, 465)»
Ստուգաբանություն (՞)
Կազմված է ծանձ (ծնձ-) արմատից (տե՛ս) -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանձ,
-ատ
Մատենագիտություն
Աճառյանի, ՀԱԲ 465
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՆԿԻԼ
(ծնգիլ)
«ծյուրվել, թուլանալ, մաշվել»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
ծունկ բառից կազմված՝ որպես «ծնկի գալ»՝ իմաստի հետագա երանգավորմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկոտ,
ծնկանալ,
ծնգրտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈԹՈՐ
(ծոթորին, ծոթորուն, ծոթրին, ծոթրուն, ծոթրին, ծայթրին, ծիթրոն, ծունթրոն, ծունթրան)
«մի համեմունքային բույս, կորթին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. sātrā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծայթրինատել,
ծեթրնոց
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 466
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈՄ
(ուշ՝ -ոյ)
«պաս (պահք), պասի (պահքի) տեսակ (օրը մեկ անգամ ուտելը)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. sōm(ā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծոմել,
ծոմական,
ծոմապահք,
ծոմապահություն,
ծոմագան
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 467
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈՅԼ
(ուշ՝ -ի, -ից, -աց)
(ծոյղ)
««ծույլ, անաշխատասեր» (բ. «տկար, թույլ»)»
Ստուգաբանություն
Կապ ունի՞ արդյոք թոյլ բառի հետ, ինչպես բմփիլ-ծմփիլ զույգի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուլանալ,
ծուլամտություն,
ծուլալից,
ծուլանք,
ծուլացուցիչ,
ծուլութիւն,
ծուղալ,
ծուղութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ
«ծոր, ծորվանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
Աղբյուր՝ քարթվ. *cur
(թերեւս)
«քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել,
ծորածոյ,
ծորան,
ծորուն,
ծորենի,
ծո(ր)ծոր,
անծորելի,
երկնածորան,
հրածորան,
շարաւածոր,
քարափածոր
Նոր՝
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cur
մեղր.
cur/cir
ճան.
(n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԱՂ
(բրբ. ծվաղ)
«ղափնեկեռաս»
(բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eus-
«ճաշակել, վայելել, համտեսել, համեղ լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'eus-l-)
Եթէ ծագում է հնից, կարող է գալ հ.-ե. արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծվաղենի
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԱՐ
««ծվարում, հավաքում, ամփոփում» (բրբ. ծուար «ծովախորշ»)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *steuə-
«խտանալ, գնդվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *teuə-ro-)
Հազիվ թե ծ/թ հերթագայութեամբ (հմմտ. ծմրիլ/թմրիլ, ծոյլ/թոյլ) կապուած լինի հնդեւրոպական արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուարիլ,
ծուարատեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στυφρος «մածուն, ստիպպ»
հուն.
στυφω «թանձրացնել, գնդել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԵԼ
«մաղել, զտել, կլոր շարժումով հացահատիկի աղբը մաղի մեջտեղում հավաքել եւ հանել»
(գյուղատնտեսություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teuə-
«մաղել, զտել»
թերեւս ծ/թ հերթագայութեամբ կապուած է հնդեւրոպական արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
titau «մաղ, քամհար»
հուն.
σαω «մաղել»
հուն.
τω «մաղել»
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԽ
-ոյ
«ծուխ, մուխ, գոլորշի, շոգի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. tuhhu(uā)i
(թերեւս)
«ծուխ»
թերեւս բ/ծ հերթագայութեամբ ծագում է խեթերէն բառից։ Աճառեանը բխեցնում է «կովկասեան» (վրացերէն) աղբիւրից, բայց բերած օրինակները համոզիչ չեն (բուն «ծուխ» իմաստի համար կա վրաց. kvamli):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cuxva «ցավ, տրտմություն»
վրաց.
mcuxri «աղջամուղջ, երեկո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 470
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։