Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 160 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆ (-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ) «ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ, բնիկ, բնութիւն, բնական, բնաբարձ, բնադիր, բնածին, բանիբուն, նիզակաբուն, միաբուն, համաբնեայ, ողորմաբուն, բնագէտ, բնագիտութիւն, բնականոն, բնատուր, բնոյթ, բնութագիր, բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 483-484; Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆՁ I (բունձ) «հողակոշտ, գուղձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheng'h- «հաստ, խիտ, գեր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhong'h-/*bheng'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարեբունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bahu «շատ, հարուստ, առատ, խիտ»
հուն. παλος «հաստ, խիտ, կոշտ»
հ. հոլ. bingz «կույտ»
նիդերլ. bonk «գունդ, գուղձ, կույտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆՁ II (բունձ) «բութ, զուլ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhonio- «խփել, վիրավորել»
իմաստի անցման համար՝ հմմտ. *bhau-/*bhu- «խփել» արմատից՝ *bhu-t->բութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. banta- «հիվանդ, տկար»
գոթ. banja «հարված, վերք»
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՇՏ (-ոյ) «միջափամփուշտ, պալար, ուռուցք, բշտիկ, պղպջակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *beu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-) ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարբուշտ, փաղարբուշտ, փալարբուշտ, բշտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բոյն, բոյլ (*bh-ով)
հուն. φοα «բշտիկ, ցան» (*bh-ով)
հայ. պոյտն (*b-ով)
հուն. βύβα, βονβῶν «աճուկ, աճուկային ուռուցք» (*b-ով)
լիտվ. bubsėti
մ. ն. գ. bulbeln «պղպջալ, պղպջակներ արձակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՌ (-ոյ) (փոր. -ի, -ից) «գաջ, սիլիկոն (ներկ), ջնարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. pūlu(m)
Փոխառություն սեմական աղբյուրից (միջնորդված)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռել, բռեայ, բռքար, բռածեփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πῶρος «տուֆ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485; Ջահ. ՀԼՊ 456
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՌԿԱՆՎԱ «հրաբուխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. (՞)
Աղբյուր՝ լատ. vulcania
Փոխառություն հունարենի միջոցով լատիներենից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 486
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն
Նոր՝
բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ. bharitra-m «ձեռք»
հուն. φωρ «գող»
լատ. fur «գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ II «բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhurni- «բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն. φυρμός «իրարանցում»
ալբ. burme «լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՍ «բեղմնակի, ձու»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունի հնդեւրոպական *bheu- «աճել» արմատի հետ, որտեղից՝ բոյս (*bhuk- > բուս)
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՍՄԱՆԱՅ «երեսներ» (ԲՀ)
Անստույգ
Աղավաղված եւ անստույգ բառ, որ հանդիպում է բուսացան, բուսուցան, բուսանա, բաւսանա, բուսանանա ձեւերով, ընդ որում նույն բառարանում «երեսներ» («երեսք») բացատրությամբ կա նաեւ բնելոյ բառը