Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՀ
(-ու, -ի, -ից)
«գործիք, կարասի, գոյք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷer-
«անել, կերտել, ձեւաւորել»
փոխատու լեզու՝ իրանական *karh, *karθra
հնդեւրոպական *kʷer- «անել, կերտել, ձեւաւորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կահակալ,
կահավար,
կահակիր,
կահաւորութիւն,
կահել,
կահամուտ,
կահաւորել,
կահկարասի,
կահավաճառ,
կահագործութիւն,
կահոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (< իրան.)
կերտել
հայ.
ճար
հայ.
ճարտար
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՆ
(-ին, -ունք, -անց)
«կամ, կալսելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել (կապանք, շղթա), իրար սեղմել, խճողել»
արմատից. հմմտ. հայ. ճմլել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամնասայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαγγαμον
«ցանց, ուռկան»
մ. իռլ.
gemel
կիմր.
gefyh
«կապանք, շղթա»
հ. իսլ.
kamla
«ճզմել, ճմլել»
հ. անգլ.
cimb(e)
«կապ»
ռուս.
-жать (жму)
«սեղմել. ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՍՐ
(-եր, -երաց)
(կեսար, -ու, կեսառ, կեսառոս, կիսառոս)
«հռոմեական ինքնակալ, կայսր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καῖσαρ
փոխատու լեզու՝ լատ. Caesar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայսերագիր,
կայսերական,
կայսերակերպ,
կայսերալուր,
կայսերազարմ,
կայսրուհի,
կայսրանալ,
կեսառութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 354;
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՃՈՒԽ
(կանջուխ), -ոյ
«գավազան, ցուպ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գնդված»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-)
*gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλος
«կլոր, գնդաձեւ»
հուն.
γογγύλις
«շաղգամ»
լիտվ.
gungul-s
«գունդ»
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌԱՓՆ
-ին, -ունք, -անց (կառափ-)
«գլուխ, գանգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-p(h))
-ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառափնատել,
կառափնիչ,
նրբակառափն,
կառափել,
կառափետող,
կառափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garbis
«լեռ»
(*gerb->)
հ. հնդկ.
grapsa
«փունջ, խուրձ»
(*gerbh>)
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾՈՒՆ
««պիտանի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է կարծ- անծանոթ արմատից՝ -ուն ածանցով:
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾՐ
(-ունք, ուշ՝ -երք)
«կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ,
կարծրութիւն,
կարծրադատ,
երկաթակարծր,
նիւթակարծր,
վիմակարծր,
կարծրապաղանթ,
կարծրաբեկ,
կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552;
Pok. IEW 353
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱԿԵԱՆՔ
«՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կեղծ բառ, որ հանդիպում է ԲՀ-ում կապարան «բանտ, շղթա» բառի բացատրության մեջ, թերեւս, կապեալ կեանք կապակցության փոխարեն:
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՔԱՒ
-ու, ուշ` նաեւ -ոյ, -ի, -աց
«կաքավ, կաքավապար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kak(k)-
բնաձայնական արմատից
փոխատու լեզու՝ հուն. κακκάβη
«կաքավ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. qaqqəwā-ից
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *kak(k)- բնաձայնական արմատից` որպես բնաձայնություն առանց բաղաձայնական տեղաշարժի կամ դրափոխությամբ: Սակայն ավելի հավանական է փոխառություն լինելը հուն. վերոհիշյալ բառից կամ ասոր. qaqqəwā-ից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաքաւել,
կաքաւիչ,
կաքաւանք,
կաքաւաձեւ,
կաքաւարան,
շնակաքաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κακκάβη
«կաքավ»
հուն.
κακαζω
«կչկչալ, կաքավի ձայն արձակել»
լատ.
caccilare
գ.
kakkeln
«կչկչալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 133, 176;
H. AG 307;
Աճ. ՀԱԲ 563-564
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊԱՍ
(-ոյ, -ու, ուջ՝ նաեւ -ի, -ից)
«նուրբ գործուածք, կերպաս, մետաքս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. karpās (karbās)
փոխատու լեզու՝ թելուգ. karpās
«բամբակ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպասաբեր,
կերպասագործ,
կերպասի,
կերպասեայ,
կերպասավաճառ
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 579
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։