Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 221, սյունակ 1
ԵՐԱՇԽԵՊ
«հարվածից կապտած տեղ, վիշտ, չարչարանք, վշտահար, չարչարված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *raxš
բայց կա միայն ավ. rašak
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raksa
«վնաս, վնասվածք»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳ
(-ոյ)
«երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo-
«ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել,
երգեցիկ,
երգահան,
երգիչ,
երգեցող,
եղերգութիւն,
քնարերգ,
ողբերգակ,
հագներգութիւն,
կատակերգակ,
նախերգանք,
օրհներգու,
երգահան,
թատերերգակ,
դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká
«ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc
«աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԴ
(-ոյ)
«տանիքի լուսամուտ, երդիկ, տուն, ծուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«անցկացնել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *per-to-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդակից,
երդաշէն,
երդահամար,
երդումարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pərǝtu-
«անցարան, անցուղի, անցատեղ»
հուն.
—
լատ.
porta
«դարպաս, մուտք, ելք, անցարան»
լատ.
portus
«նավահանգիստ, ապաստան, տուն»
հայ.
հորդ
«անցք, անցուղի»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 64
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԿԱՄՆ
(-ունք, -անց)
«երիկամ»
(սովորաբար անեզ. գործածությամբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *streig-
«շերտ, այլեւ միջուկ, սիրտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *treig'hme-no-)
Թերեւս հնագոյն հայերէնից է փոխառեալ վրաց. tirkmeli «երիկամ» բառը, որի ընդհանուր ծագումը հայերէնի հետ նշել է Մառը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
strigeno
«ուղեղ»
սլավ.
*strьženь
«մեջտեղ, ուղեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 46
Էջ 229, սյունակ 1
ԵՒԹԱՆԱՍՈՒՆ
(եաւթանասուն, եօթանասուն, եւթանասուն, իւթանասուն, ութանասուն (մի տեղում), օխթանասուն)
«յոթանասուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *septmk'omtə-
հետագա ձեւափոխությամբ
հետագա ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւթանասունեկին,
եթանասունեմի,
եւթանասուներորդ,
նորեօթանասունամեակ,
եօթանասունամեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
septuaginta
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 232, սյունակ 1
ԶԱՆԱՊ
«(Վիշապի համաստեղության) պոչ»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. δanab
փոխատու լեզու՝ արաբ. zanab
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս,
զբօսաշրջիկ,
զբօսավայր,
զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα)
«ասել»
լատ.
for, fārē
«խոսել»
ռուս.
баять
«խոսել, պատմել»
ռուս.
басня
«առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԱԼ
(սգալ, ըսգալ)
«ընկալել, իմանալ, հասկանալ, ուժքի գալ, զգաստանալ, տեղեկանալ, լուր ստանալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պրթ. izgal
«լսել»
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գալ բայից: Ավելի հավանական է իրանական ծագման վարկածը՝ պրթ. izgal (‘zwg‘l) «լսել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգալապէս,
զգայաւոր,
զգայուն,
զգայումն,
զգաստ,
զգաստական,
զգաստանալ,
զգաւն,
զգաւնութիւն,
անզգայիկ,
անզգաստ,
անզգամ,
անզգամիլ,
անզգալ,
բարեզգայ,
անզգած,
անզգաբար,
անզգապէս,
զգալիորէն,
զգայազուրկ,
զգայացուցիչ,
անզգայիորէն
Մատենագիտություն
ՕНЯСЯ 180
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՄԵՂ
(զեմուղ, զեմեղել)
«՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Երկաթագիր տ եւ մ տառերի շփոթությամբ առաջացած ձեւեր՝ փոխանակ զետեղ (զետեղել) ձեւերի:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԱՍՏ
«ջրգողություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ»
զ- նախածանցով
կազմված է զ- նախածանցով *մաստ արմատից, որ կարող է գալ հնդեւրոպական *mad- «թաց, խոնավ» արմատից։ Այստեղից է նաեւ մաստ «ածիկ» բառը։
Մատենագիտություն
Զահ. ՀԼՊ 179
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։