Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 240 բառահոդված (էջ 16/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՏ (-ոյ) (ետ) ««ոտք, հետք, ուղի, օրինակ, նմանութիւն» (զհետ «հետեւից, հետո, հետ, միասին»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
արմատից. նոր՝ հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետակորոյս, հետամուտ, հետամտիկ, հետաքրքիր, հետեւիլ, հետեւակ, հետեւանք, հետի, հետերթու, հետիոտ(ն), որովհետեւ, ոտն(ա)հետ, ետ, ետս, ետոյ, ետքն, ետինք, հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
padá-
«քայլ»
ավ.
pādəm-
«հետք, հետ»
լատ.
peda
«հետք»
հ. իսլ.
fet
«քայլ»
խեթ.
pedan-
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 83; Pok. IEW 791
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «նիւթ, տարր, հիւթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sipto- «ծորալ, հոսել, կաթել»
հ.-ե. արմատ՝ *seip/b- «ծորալ, հոսել, կաթել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւթաբեր, հիւթեղ, հիւթանիւթ, անհիւթանիւթ, նմանահիւթ, պատշաճահիւթ, պղնձահիւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
sever
«լորձունք, թուք»
սերբ.
sipiti
«մանր մաղտել (անձրեւի մասին)»
թոխ. Ա
sip-
«յուղել, օծել»
թոխ. Ա
sep
«յուղել, օծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Տե՛ս նաեւ
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍ I (-ի, -ից, նաեւ -ոյ) (հեւս, հես, հուս, յօս) «մազահիւս, մազահիւսուածք, հիւսուածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ գզել, պոկել»
Հեսկ բառի հետ միասին հիւս (հեւս) ձեւը կարող է ծագել *pek-t- > *pet-k- դրափոխութեամբ կամ -ւ-ի հաւելումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսել, հիւսածոյ, հիւսակ, հիւսեակ, հիւսկէն, հիւսումն, բազմահիւս, եռահիւս, հեսուլ, հիսուլ, յուսանել, յօսել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ասոր.
—
հայերեն
հեսկ
լատ.
pecto
հ. վ. գ.
fehtan
«սանրել»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍ II (-ոյ) (հոսի, հոս, հոսին, ուսի, ուսին) «ձեան հիւս, լեռներից ցած իջնող ձիւնազանգուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Թերեւս կապ ունի հիւս «մազահիւս» բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՐ II (-ի, -ից) «փեսա, տէր, ամուսին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *souro- < *seuoro- (*seue-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *souro- < *seuoro- (*seue- «անդրադարձ դերանուն») արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
քեռի
հայ.
քենի
սերբ.
sval
«քրոջ ամուսին»
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐԴ «բացված «ստրոպված, կոխոտված, ուղիղ» (ճանապարհի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, անցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *port-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորդել, հորդուն, ռահահորդ, ներհորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πορος
«անցք»
լատ.
porto
«տանել»
լատ.
portus
«դուռ»
լատ.
porta
«քաղաքի դուռ, դարպաս»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 816
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՒԽԼ (ձուլիլ) «շեղվել, խոտորվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ:
Էջ 479, սյունակ 1 Էջ 479
ՂԱՄԱՐ (ղամէր) «լուսին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qamar
Մատենագիտություն
H. AG 265; Աճ. ՀԱԲ 164
Էջ 480, սյունակ 1 Էջ 480
ՂԱՅՍՈՒՄ «մի ծաղիկ, ափսինթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qaysūm
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԱՖԱՌԱՇ (շաֆառաշ) (շաֆառաշ) «մի արատ (շան մասին)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)