Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 377 բառահոդված (էջ 16/38)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԼՈՐ (խոլոր) «խժոռ, խեթ (հայացքի մասին)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ենթաշերտային բառ, որ լ/ժ եւ լ/շ հերթագայություններով կապված է խժոռ եւ խոշոր բառերի հետ: Ավելի քիչ հավանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, ծուռ» արմատի հետ` *k>kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոլորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խեղ
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅԼ (խոլ) «ուռուցք, պալար, խաղավարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kaulā-/kulā- «ուռուցք» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheul-)
ձեւի կողքին. այլեւ հայ. խայտաւարտ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյլիկ, խօլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κήλη
«ուռուցք» ատտ. κάλη
հ. իսլ.
haull
«փոշտանոց»
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 391; Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 342, սյունակ 1 Էջ 342
ԽՈՌ III «ժլատ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ղափանցյանը (ՀԼՊ 114-115) բխեցնում է խուռիների (xorr) անունից
Մատենագիտություն
ՀԼՊ 114-115
Էջ 342, սյունակ 1 Էջ 342
ԽՈՌՆ (խոռ, խուռն) «ուրց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «բուսանվանական» (անմիջական նախաձեւ՝ *khor- (*khorno- ))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոռին, իշախոռն, եզնախոռն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κρανος
լատ.
cornus
«հոնի ծառ»
հուն.
κρανον
լատ.
cornum
«հոն»
հուն.
κερασος
«կեռասենի»
պրուս.
kirno
«թուփ»
ռուս.
корень
«արմատ»
ռուս.
черенок
«կոթ»
Էջ 343, սյունակ 1 Էջ 343
ԽՈՏՈՐ (խոտորն) «խոտոր, ծուռ, շեղ, թեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khod-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» արմատի հետ (*khod- > խոտ-)։ Արդյոք այստեղ նույնպե՞ս առկա է խ/կ հարաբերությունը՝ խոտոր/կոտոր։ Քիչ հավանական է *khouod- *keu- «ծռել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոտորել, խոտորություն, խոտորումն, խոտորնակ, խոտորնակի, խոտորնակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκεδανυμ
«ցրել, տարածել, բաց թողնել»
անգլ.
scatter
«ցրել»
հայ.
շերտ
<*skhedri-
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԼ (-ի, -ից) «խուլ, չլսող, լուռ, անխոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(e)l- «թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōl-)
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլանալ, խլխլել, խլութիւն, խուլակոյր, անխուլ, անխլանալ, անխլաբար, զանխուլ, զանխլանալ, զանխլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խեղ, շեղ, շիլ
հուն.
σκολιος
«ծուռ, անարդար, խորամանկ»
հուն.
κυλλος
«կաղ»
գ.
scheel
«շիլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԼԻՆԶ (խողինջ, կողինջ, կուղինջ) «ուռուցք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qulinj
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՌԱՄ «շահոքրամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. hurram
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՌՆ «ամբոխ, խառն բազմություն, շատություն, առատություն, խիտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Խառն-ի (տե՛ս) ձայնդարձային ձեւը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռնել, խուռնընթաց, խառնիխուռն, բազմախուռն, թանձրախուռն, միախուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՉԼԻԿ հգն. -եր ««խաղողի ուռ» (ողկույզներով եւ տերեւներով հանդերձ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թուրք. -lik «ածանց»
թուրքերենից փոխառված -lik ածանցով կազմություն: