Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված
· Էջ 16 / 43
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ(Ի)
(ի)
«կծոխուր՝ Berberis L.»
(բուսաբանություն)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՒԾ
-ոյ
«ծուծ, ծծելիք. մի հարկ (°), ոսկրածուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
թերեւս հնդեւրոպական ծագման ծիծ բառի ձայնդարձային ձեւը։ Աճառեանը համարում է «կովկասեան» (քարթվէլական) ծագման բառ՝ բերելով մի շարք բառեր։ Մեր օրերում առանձնացւում է քարթվէլական *cow- «ծծել» արմատ, որի համար նշւում են նախիյան - դաղստանյան զուգահեռներ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուծ-ք,
ծծել,
ծծինք,
քարախածուծ,
ուղղածուծ,
կաթնածուծ,
կովածուծ,
մեղրածուծ
Նոր՝
ծծան
ծծան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
juju «ծիծ»
վրաց.
cov(n)a «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucna «ծծել, ծծում»
վրաց.
cucva «խոնավացնել, թրջել»
վրաց.
cici «ծիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 471;
Կլիմով, ԷՍԿՅ 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՐՈՐԻԼ
«նեխել, հոտել, ապականվել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
Հազիվ թե ծագի *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jirur «ծերություն, մաշվածություն»
ավ.
zairina- «թուլացնող, մաշող»
ավ.
zaurura «զառամյալ»
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԹ
I
-ի, ուշ՝ -ոյ
«կաթիլ, շիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet-
«կաթել»
կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷǝt- > *gʷet- «կաթել» արմատից (կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթել,
կաթոգի(ն),
կաթոգնիլ,
կաթուած,
կաթոտ,
կաթիլ,
կայլ-ակ,
խանդակաթ,
շողակաթ,
սրտակաթ,
սերմնակաթ,
մեղրակաթ,
մշտակաթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
gutta «կաթիլ» (*e- ձայնավորի թուլացմամբ)
հ. իսլ.
bannae «կաթիլ, կաթ» (*gʷǝtsnia-՝ ըստ Ռասմուսենի)
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 137
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼ
II
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի)
«կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ,
կալոտի,
կալատեղ,
կալապետ,
կալսել,
կալածեւ,
կալամէջ,
կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՂ
II
«կոճղէզ, գնդարմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gol-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *gol-` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաբոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gula «գունդ, գնդակ»
լատ.
galla «գխտոր»
հոլ.
kal «կորիզ (խնձորի, տանձի)»
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՇԿԱՆԴԵԼ
«ամուր կապել»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն, որի բուն արմատն է կանդ. քիչ հաւանական է սրա ծագումը հնդեւրոպական *gen- «սեղմել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկանդում,
անկաշկանդ
Էջ 384, սյունակ 1
ԿԱՊԱԿ
(կապեկ)
«կարճ վերարկու, կարճ կապա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. kepek < կազմված է պ., արաբ. qabā ձեւից, որից` հայ. կապայ
թրք. kepek (< կազմված է պ., արաբ. qabā ձեւից, որից` հայ. կապայ)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 384, սյունակ 1
ԿԱՊԵՐՏ
(-ի, -ից)
(թրք. կարպետ)
«շորի կտոր, լաթ, ցնցոտի, քուրձ, կապերտ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա կապ բառի հետ։ Հնարավոր է մ. լատ. carpīta-ի (> անգլ. carpet «գորգ») աղբյուրը համարել հայ. բարբ. մի ձեւ, բայց քիչ հավանական է կապը «գորգ» նշանակող սլավոնական բառերի հետ (հմմտ. ռուս. ковер):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապերտոց,
կապերտավրան,
կապերտագործ,
կապերտագործութիւն,
կապերտաթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. լատ.
carpīta (> անգլ. carpet «գորգ»)
ռուս.
ковер
Տե՛ս նաեւ
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌԱՀԱՍ
«շնակռիվ»
(ԲՀ՝ «կագշան»)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս բաղադրյալ բառ է, որի հաս-ը կարող է լինել հասանիլ բայի արմատը։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։