Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 123, սյունակ 1
ԲԲՌԵՃ
«քվեճ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բուէճ-ի բարբառային ձեւ՝ բբռլէճ «գիսախռիվ» բառի հետ բաղարկվելով ձեւափոխված:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Տե՛ս նաեւ
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՍԵՔՍՏՈՆ
«նահանջ տարուայ աւելադիր օրը (փետրուարի 29)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βίσεξτος
հուն. βίσεξτος-ի հյց. βίσεξτον ձեւից
Մատենագիտություն
H. AG 343;
Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra
«բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira
«ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԵՒԵՌ
(-ի, -աց)
«գամ, մեխ, բեւեռ, շրջանակի կենտրոն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
տեսնել *bhe-bher-s- (կրկնավոր) կամ *bhi-bher-s- (*bhi- նախածանցով եւ *bher- «ծակել»՝ *-s աճականով) կազմություն, թեեւ բարբառներում կան *բեբեռ եւ *բեւեռ (*բիբեռ եւ բիւեռ) «գամ, մեխ» տիպական ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեռել,
բեւեռակապ,
բեւեռայինդ,
բեւեռիչ,
բեւեռաստղ,
բեւեռաքաշ,
ոսկեբեւեռ,
բեւեռագիր,
բեւեռագրական,
բեւեռագրություն,
բեւեռախույզ,
բեւեռային,
բեւեռագետ
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԷՔ
(-ի, -աց)
(բէք, բաք)
«մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. Βάκκε
«ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός
«գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al
«տապար, կացին»
գ.
Bille
«բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич
«մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՈՒՐ
-ոյ
(ուշ՝ -ի, -ից, -եր)
«բլուր, բարձունք»
(աշխարհագրական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի,
բլրածեւ,
բլրակ,
բլրակերպ,
հողաբլուր,
անտառաբլուր,
հանդիպաբլուր,
բլրակաձեւ,
բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
bāl
«բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ.
bali
«բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 131, սյունակ 1
ԲԼՁ
«տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել, հորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-)
o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն
«արական սերմ»
հուն.
φαλλός
«առնանդամ»
նորվ.
böl
«կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ.
bleda, blesti bloždo, bloditi
«մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117;
Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՆԵԼՈՅ
««երեսներ» (ԲՀ` «երեսք»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ-ում նոյն «երեսք» բացատրությամբ հանդիպում է նաեւ բուսնանայ բառը (բառաձեւը), որի բնոյթը եւ ծագումը նույնպես անհայտ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսնանայ
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԲՈՂՈՆ
«գոմեշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βούβυλος
Մատենագիտություն
H. AG 344;
Աճ. ՀԱԲ 459
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։