Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 233, սյունակ 1
ԶԱՏԻԿ
«զոհ, զոհաբերում, զատիկ, հարության տոն, տոն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է զատանել բայի արմատից՝ -իկ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զատկաշաբաթ,
զատկատոմար,
զատկանալ,
կրկնազատիկ,
զատկական
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 1992
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂԽ
(զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ)
«խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն,
զեղխութիւն,
զեղխիլ,
զեղխանալ,
զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παλλω
«թափահարել, ցնցել»
հուն.
παλαχη
«վիճակ»
Հեսիք
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂՁ
II
««ահարկու» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է: Արդյոք զեղջ-ի բարբառային ձեւերից չէ՞:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բարբառ
զեղջ
«չար, տգետ»
բարբառ
զեղջվել
«զզվել»
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԷՆ
(-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից, -աց)
«զէնք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zēn
փոխատու լեզու՝ ավ. zaēna
Իրանական աղբիւրից: հմմտ. մ. պ. zēn, աւ. zaēna, այլեւ zēnāvar «զինուած»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զէնընկեց,
զինել,
զինուոր,
զինուորական,
զինուորիլ,
զինակիր,
զինապետ,
զինահարիլ,
միազէն,
մեհնազինել,
ոսկիազէն,
պատենազէն,
գաղտազէն,
ապազէն,
անզինահար,
զինակոչ,
զինավաճառ,
զինարան,
զինավարժութիւն,
զինուորագրութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԻՆԱՀԱՐ
(զենեհար, զենեհար)
«ապաւէն, ապաստան, ապաւինած»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. zinhār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԻՐԿ
(ուշ՝ զուրկ)
«զուրկ, զրկված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«նոսր, հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ēr-du-)
հազիվ թե կազմված լինի գ- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական ինչ-որ *իրկ արմատից։ Ճիշտ չէ Հ. Աճառյանը, որ բխեցնում է ասոր. srg «գողանալ» արմատից (ասոր. s-ն գ-ի չի փոխվում, մանավանդ որ այս արմատից է սրիկա բառը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրկել,
զրկիչ,
զրկումն,
զրկանք,
զրկահարանք,
անզիրկ,
զգայազիրկ,
ալազուրկ,
եղբայրաձուրկ,
ընչազուրկ,
կամազուրկ,
հողազուրկ,
պատուազուրկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 97
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄՐԻԼ
(զմբրիլ, զմպրիլ)
«թմբել, ընդարմանալ, հարբեցողությունից հիմանալ, խայտառակվել, պապանձվել, հարվածից շշմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«թանձրանալ, մակարդվել»
զ- մասնիկով
Կազմված է զ- մասնիկով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *mer- («թանձրանալ, մակարդվել» (՞)) արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mūrchati
«շաղվում է, ապշում է, շշմում է, թմրում է»
մ. պ.
vēmār
«հիվանդ»
հուն.
βρότος
«մակարդվածություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈՀ
(-ի, -ից)
«զոհ, ողջակեզ, մատաղ»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zōhr
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *zōhr.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոհել (զոհեալ «մատաղամիս»),
զոհանոց,
զոհարան,
զոհաւոր,
զոհասէր,
պատարագազոհ,
մարդազոհ,
կենդանազոհութիւն,
բրագոհ,
զոհաբերել,
զոհաբերութիւն,
զոհողութիւն,
անձնազոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaotar
«քուրմ, զոհաբերող»
ավ.
zaoϑra
«զոհահեղուկ (եւ «զոհ»?)»
մ. պ.
zōr
«օրհնաջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 151;
Աճ. ՀԱԲ 103
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՍՊ
II
«հունապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ζίζυφον
հարմարեցված է հուն. ζίζυφον-ից ծագող ձեւերից որեւէ մեկից: հմմտ. ռոման. *zuzubo ("The Oxford dictionary of English etymology" 1966, 499):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զսպենի
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆ
«հարմար, պատշաճ, պատեհ, թերեւս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ունի ընդ+բոն կազմութիւն, բայց բոն-ի ծագումն անհայտ է (չի կարող հնդեւրոպական ծագում ունենալ, որովհետեւ *o-ն ռնգայինի մոտ դառնում է ու, անհաւանական է կապը իրանական ծագման բուն բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անըմբռն,
անըմբռնութիւն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։