Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հավ» որոնման արդյունք՝ 787 բառահոդված
· Էջ 16 / 79
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹԱՅ
(գութան, նոր եւ բրբ.՝ գութան, քութան)
«գութան»
Փոխառություն
տարածված է կովկասյան լեզուներում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) համարում է կովկասյան («հարավային կովկասյան») ծագման բառ, բայց կովկասյան բառերի աղբյուրը նույնպես չի հավաստված։ Սակայն հմմտ. հ. հնդկ. kūtam «գութանի խոփ» բառը, որի կապը սրանց հետ հայտնի չէ (Մայrhoֆերը հակված է համարելու դրավիդյան ծագման բառ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gutani
չեչ.
gota
այլեւ՝ ou.
guton, goton
ադրբ.
kotan
քրդ.
kotan
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 587;
Աճ. ՀԱԲ 587;
Абаев 527
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒՃ
I
«ծնկոսկր, ծունկ»
Փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գճիլ,
գճկել,
դիւրագուճ,
ընդգճիլ,
ընդգճել,
ընկճել,
ընդգիծել,
ընգումս
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱԿ
«հանդերձավորված կառք կամ սայլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Իրանական ծագման բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐ
«համախումբ, հավաք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtan
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
Աղբյուր՝ մ. պ. gumāretan
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիազորել, կարգել»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamāru (gammaru)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիակատարություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamartu(m)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«հավաք, ամբողջություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gummurtu(m)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել,
գումարութիւն,
բազմագումար,
երկնագումար,
հոգեգումար,
համագումար,
հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՀՃ
(-ի, -աց, -ից)
(գոռհ, գոհի, գոեխ)
«փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ,
գռեհի-ք
Նոր՝
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
գռեհկութիւն, գռեհկաբար
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՒՄԻԼ
(գրված նաեւ գոչիլ, գոզիլ)
«կծկվել, կուչ գալ, շվարել»
(բրբ. «ծերությունից ցնդել»)
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *uerg'h-
«պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerg'h-lo-)
Քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *uerg'h-lo-ձեւից` *uerg'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
virgill «թոկ»
մ. վ. գ.
erwergen «խեղդել»
լիտվ.
veržti «ձգել, սեղմել»
լիտվ.
verlẽ «պտուտակ»
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՐԱՊԱՆ
(-ի, -աց)
««հագուստի վզամաս, օձիք, հագուստի եզրամաս, ուսանոց» (ուշ` «գրպան»)»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ մ. պ. grēvpan
(հավանաբար)
Աղբյուր՝ պ. girēbān
(հավանաբար)
Գրպանակ ձեւը հավանաբար ինքնուրույն փոխառություն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրպանակ,
գրպանահատ,
գրպանել,
ծոցագրպան
Մատենագիտություն
H. AG 132;
Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳՌԱԼ
«կռկռալ (հավի մասին)»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի զուգահեռները կան այլ հնդեւրոպական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara «հնչում, բնդյուն, քրքիջ»
ռուս.
гаркать «գոռալ, ծղրտալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605
Էջ 177, սյունակ 1
ԳՐԵԽ
(գռիխ)
«հոգնա, կլիզմա, հոգնայաջուր»
(միջ. հայ. բառ)
Փոխառություն (հավանաբար)
Էջ 177, սյունակ 1
ԳՐՈՒԱՀ
«քրեական հանցագործ»
Փոխառություն
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։