Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԾ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց, -ից)
«լուծ, կշեռքի թե, Կշիռ կենդանակերպ, զոյգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *iugo-)
բաղարկված լուծանել բայի արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լծել,
լծակ,
լծակից,
լծակռիւ,
լծակցութիւն,
լծաբարձ,
լծընկեց,
լծկան,
լծորդ,
եզնալուծ,
ծանրալուծ,
միալուծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yugá
հուն.
ζυγόν
լատ.
jugam
խեթ.
iuga
«լուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 301;
Pok. IEW 509
Էջ 311, սյունակ 1
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՀՐԵԼ
«այրել, խարկել, այրելով փչացնել (կերակուրը), փչացնել քանդել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԾ
«բիծ, բծավոր, փոքր տեղ, մի փոքր, պատառ, կտոր, խայծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khaidio-
«լուսավոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāi-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայծոտ,
խայծութիւն,
խայծիլ,
խայծուած,
խայծող,
խայծողիկ,
խայծկեր,
խայծաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kētá-
«նշան»
հ. իսլ.
heið
«պայծառ երկինք»
հ. վ. գ.
heitar
«պայծառ, պարզ. զվարթ»
լիտվ.
skaidrùs
«լուսավոր. պարզ»
հայ.
խայտ
«խատուտիկ, պիսակավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՏ
«գիր, արվեստով գիր կամ զարդ, զարդանկար (պատկերագործ խատերով զարդարեալ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hatt
«գիծ, գիր, գրարվեստ»
պարսկ. միջնորդութեա՞մբ: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 338) փոխառութիւն է համարում վրացերենից (xati «կերպարանք, պատկեր»), որ, թերեւս, նոյնպէս փոխառութիւն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խատկել,
խատ(ը)տել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 319, սյունակ 1
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԱՓ
II
«կերկերուն (°)» կամ «խռպոտ (°)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«կերկերուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *knorəph-)
*k/kh անցմամբ
հնդեւրոպական՝ բնաձայնական (խռպոտ ձայների համար) արմատից: Կարող է լինել եւ ինքնուրույն բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարափաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
krpatē
«ողբում է»
լատ.
crepō
«հնչել»
հ. վ. գ.
hraban
«ագռավ»
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԽԱՓ
«խարխափ, խարխափում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, ծռել»
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
Պատկերաւոր՝ բնաձայնականին մոտ, կազմութիւն՝ *խարխ- արմատից -ափ ածանցով (հմմտ. սարսափ) կամ *խափ արմատի կրկնութեամբ։ Քիչ հաւանական է առաջին դէպքում կապել հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, ծռել», երկրորդ դէպքում՝ *kap- «բռնել» արմատի հետ՝ *k/kh անցմամբ (*krk/*khrkh + -ափ) եւ *kap-/*khap-։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 346
Էջ 322, սյունակ 1
ԽԱՐՀԱՆ
«արոտատեղ, խոտհարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրութիւն խար «անասնակեր» եւ հան(ել) բաղադրիչներից (ոչ «արուարձան»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խար,
հանել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 346;
Մալխ. ՀԲԲ 250
Էջ 322, սյունակ 1
ԽԱՐՇԱՓ
(խաշափ)
«խշրտոց, սոսափյուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *khrs-
(անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-, *khərs-)
բնաձայնական արմատից՝ *k/kh անցումով եւ -ափ ածանցով
Թերեւս ինքնուրոյն պատկերաւոր-բնաձայնական կազմութիւն է՝ -ափ ածանցով կամ կրկնաւոր տիպի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարշափել,
խարշափումն,
խարշափուն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։