Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆ
II
«գիծ կամ նիզակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 510) բերում է որպէս ԲՀ-ի բառ. չկայ ԲՀ-ի քննական հրատարակութեան մէջ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆԳ-
«կանգնելը, կանգուն, ուղղահայաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g"em-
«գնալ, գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g"m-gh-)
*-gh աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g"m-gh- ` *g"em-, *g"ā- «գնալ, գալ» արմատի տարբերակը՝ հայերենի համար բնորոշ յուրայատուկ իմաստով (հմմտ. կալ, կայ-)։ m > n անցման համար հմմտ. հայ. եկն, ավ. jantu, հուն. βαινω։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանգուն,
կանգնել,
կանգնական,
կանգնաւոր,
կանգնութիւն,
կանգնումն,
կանգնաչափ,
կանգնաչափութիւն,
կանգնեան,
եռականգուն,
երկկանգուն,
հինգկանգնեան,
տասնկանգնեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եկն
ավ.
jantu
հուն.
βαινω
Տե՛ս նաեւ
Էջ 385, սյունակ 1
ԿԱՌ
I
«կառուցում, կանգնեցում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʰā-
«գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
բուն արմատական մասով կապված է կալ, կայ-, կանգ արմատների հետ եւ ծագում է *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» արմատից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
-կառել,
նաւակառել,
կառուած,
նաւակառու,
ոտնակառել,
կառուցանել,
կառուցումն,
կառոյց,
ակնակառոյց,
հաստակառոյց,
երկնակառոյց,
ինքնակառոյց,
կալակառոյց,
կանխակառոյց,
կառչիլ,
կարկառ,
կառակոյտ,
կարկառել,
քարակարկառ,
լեռնակարկառ,
խեցակարկառ
Էջ 387, սյունակ 1
ԿԱՍԵԼ
(-իլ)
«հետ կանգնել, դադարել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kak-
փոխատու լեզու՝ իրանական *kas
«փոքրացնել, նվազեցնել»
Կասկածելի են համարում Հյուբշմանը (AG 12) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 531-532). սակայն հմմտ. ավելի նոր` Bailey, DKS 57:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասեցուցիչ,
կասումն,
անկասելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kasu
«փոքր, չնչին»
պ.
kastan
«փոքրացնել, նվազեցնել, պակասեցնել»
Մատենագիտություն
AG 12;
ՀԱԲ 531-532;
Bailey, DKS 57
Տե՛ս նաեւ
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՍ
(ուշ՝ -ոյ, -ի)
«կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. xaraci
փոխատու լեզու՝ իրան.
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի,
կարասեկիր,
կարասապան,
գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546;
Olsen, NBA 887
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԻՇՆ
««նմանություն» կամ «կայար» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
(փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. -իշն):
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՔԱՒ
-ու, ուշ` նաեւ -ոյ, -ի, -աց
«կաքավ, կաքավապար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kak(k)-
բնաձայնական արմատից
փոխատու լեզու՝ հուն. κακκάβη
«կաքավ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. qaqqəwā-ից
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *kak(k)- բնաձայնական արմատից` որպես բնաձայնություն առանց բաղաձայնական տեղաշարժի կամ դրափոխությամբ: Սակայն ավելի հավանական է փոխառություն լինելը հուն. վերոհիշյալ բառից կամ ասոր. qaqqəwā-ից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաքաւել,
կաքաւիչ,
կաքաւանք,
կաքաւաձեւ,
կաքաւարան,
շնակաքաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κακκάβη
«կաքավ»
հուն.
κακαζω
«կչկչալ, կաքավի ձայն արձակել»
լատ.
caccilare
գ.
kakkeln
«կչկչալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 133, 176;
H. AG 307;
Աճ. ՀԱԲ 563-564
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԵԱԼ
(կեցի, (ե)կեաց)
«ապրել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեցուցիչ,
բարեկեցիկ,
բարեկեցութիւն,
խառնակեցիկ,
լեռնակեցութիւն,
երկայնակեցութիւն,
հոգեկեցոյց,
չկեցու,
միակեցնակ,
երկայնակեաց,
խաղաղակեաց,
միայնակեաց,
մենակեաց,
անապատակեաց,
կարճակեաց,
լեռնակեաց,
գազանակեաց,
խառնակեաց,
խաւարակեաց,
բարեկեաց,
անկեաց
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՍԱՐՈՍ
(կեսարոս)
«իշխան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կայսր բառի սխալագրությունը՝ ա եւ տ տառերի շփոթությամբ
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԱՒՆՈՍ
(կերօնոս, կերօնօս, կերոնոս)
«բարկութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κεραυνός
«շանթ, կայծակ»
փոխաբերական գործածութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 580
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։