Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 215 բառահոդված (էջ 16/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՏ (-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ) «մտնելը, մուտք, եկամուտ, արեւմուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōd- «հանդիպել, մօտենալ»
արմատից։ հնարաւոր է բաղարկում *meug- *mug- (> մոյծ, մուծ-) արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոտուտել, մտնել, մտել, ընդմտանել, դարանամուտ, արեւմուտք, արեւմտեայ, հմուտ, խելամուտ, միջամուտ, հետամուտ, ելմուտ, ծակումուտ, կանխամուտ, նորամուտ, եկամուտ, եկամտային, անեկամտաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մատնիչ
հայ.
մատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽԻՃԱԽՍ «անխնա, ընդվայր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
(= յաղխ) յախ ի ծախս բաղադրիչներից
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՆ (-ի, աց, ուշ՝ նաեւ -ից) (յուն, օն) «հոնք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «հիւսել» «թել» իմաստի միջնորդութեամբ
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական *au- «հիւսել» արմատից (հմմտ. յաւղ)՝ «թել» իմաստի միջնորդութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւնեղ, յաւնակից, յաւնաճաճ, քաւայաւն, բարձրայաւն, ընդվայրայաւն, կցայաւն, մրայաւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՌ «իրար կողքի շարված, ընդելուզված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «շարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ser-s-)
«շարել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեռուլ, յեռել, յեռումն, մարգարտայեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarat
«թել»
հուն.
εἴρω
«շարել, ընդելուզել»
լատ.
sero
«հյուսել, միացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 396
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒԱԶԵԼ «ծածկել, թաքցնել»
Ստուգաբանություն ()
Կազմւած է ն- «ներ» նախածանցով՝ աւազ բառից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ընդաւազել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԳԵՒ (ներքեւ) «նվազ, թույլ, վտիտ, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել սեղմել, կնճռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snerkeu- (*sner-k-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներգեւիլ, ներգեւումն, ներքեւեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
νάρκη
«ընդարմացում, թմրում, վատացում»
հ. վ. գ.
sner(a)han
«կաշկանդել, կցել, կապել»
հ. անգլ.
ge-sneorkan
«խորշոմել»
հ. իսլ.
snerkia
«սեղմել, կնճռոտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՒԻՂ (-ի, -աց) (շաւեղ, շաւիղ) «շավիղ, ոտնահետք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. səwīlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւղափոխել, շաւղակից, լուսաշաւիղ, ընդմիջաշաւիղ, խոզաշաւիղ, միջաշաւիղ, բազմաշաւիղ, բոցաշաւիղ, երկնաշաւիղ, երկշաւիղ, կուրաշաւիղ
Մատենագիտություն
H. AG 213; Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇԿՈՒԹ (ըշկութ, ըշխութ) «վատ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: ԲՀ` «վատ» կամ «առ ընդ այն» կամ «անասուն»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՅԵԼ «հարժել (՞)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան մէջ ընդունուած է շոյշոյել ձեւը, որ, թերեւս, շոյել բայի կրկնաւորն է (ըստ Ամալեանի, ԲՀ 419). ծագում է շոհել «վնասել» բայից: Շողոյ ձեւը կապ ունի շողոքորթ եւ շողոմ բառերի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՆ (-ին, -ամբ, -անց) «ող, ողնաշար, ողնուղեղ, վերնակողմ, կռնակ, մեջք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
«ծռել, թեքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողնափող, ողնժնեայ, ողնիլ, ողնեկիլ, ողնափայտ, ողնուց, միողնի, ապաստողն, միջնողն, յողնիլ, ընդողնիլ, ողոշար, ողնայար, ողնուղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ωλένη
«արմունկ»
լատ.
ulna
«արմունկ, ձեռք» <olenā
գոթ.
aleina
«արմունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554