Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՆ
(-ին, -ինք)
«արու վայրի ոչխար, շիլկերտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rsen-
«արական»
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. ršabha- «ցուլ», ավ., հ. պ. aršen, հուն. άρσην, άρρην «այր, տղամարդ, արու կենդանի»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ršabha-
«ցուլ»
ավ.
aršen
հ. պ.
aršen
հուն.
άρσην, άρρην
«այր, տղամարդ, արու կենդանի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 261
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՆԵԼ
(ար-, կատ. արար)
«անել, գործել, կատարել, ստեղծել, շինել, վերծանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
արմատից. հմմտ. հուն. άραρίσκω (=հայ արարի) «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել», թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնելի,
ապառնի,
արար,
արարած,
արարուած,
խորտակարար,
խորանարար,
խոյրարար,
բարերար,
չարարար,
չարարարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άραρίσκω
«դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել»
=հայ արարի
թոխ. Ա
ihharwār
«պատրաստ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈԳ
«աղբյուր, ոռոգիչ ջուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sreu-
«հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *srov-)
առոգ-, ոռոգ- «ոռոգում». արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srávati «հոսում է», srava «հոսելը», ռուս. струя «հոսանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոգ(ան)ել,
առոգումն,
առոգանութիւն,
ոռոգ(ան)ել,
ոռոգումն,
արիւնոռոգ,
ճշմարտոռոգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
srávati
«հոսում է»
հ. հնդկ.
srava
«հոսելը»
ռուս.
струя
«հոսանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գետակ, ջրուղի, անցք, անցուղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sreu-
(անմիջական նախաձեւ՝ *srut-, *sru- կամ *srui-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srutá «հոսող», sruti «հոսանք, ուղի», հուն. ρυτός «հոսող», ρυσις «հոսանք», այլեւ՝ հայ. առոգ, առոգ(ան)ել, ոռոգ(ան)ել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուահանք,
առուամէջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
srutá
«հոսող»
հ. հնդկ.
sruti
«հոսանք, ուղի»
հուն.
ρυτός
«հոսող»
հուն.
ρυσις
«հոսանք»
հայ.
առոգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒԵՂ
«մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh-
«գույնացույց արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-)
+ *-el
արմատ + *-el
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒՈՅՏ
(առվոյտ, առուտ, առուտ, առաւիտ, առաւոյտ, առաւետ, առաւօտ)
«մի խոտ՝ ասպաստ, Meduago L.»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh-
«գույնացույց արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-)
նախաձեւից. հմմտ. ռուս. рябина «արոսենի, սնձենի». -ոյտ-ի համար՝ հմմտ. արտոյտ (°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւիտանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
рябина
«արոսենի, սնձենի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՍ
I
(-ի, -ից)
«ասվածք, խոսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ag-
«ասել»
g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել,
ասացած,
ասող,
ասուն,
անասուն,
վիպասան,
վիպասնել,
սրբասաց,
գովասանական,
բարե(ա)սաց,
կանխասաց,
ճարտ(ար)ասան,
այլասացիկ,
արտասանել,
բացասական,
բացասել,
ստորասել,
ապուտութիւն,
ապաստել,
ապուստել,
բացասել,
ապուշել,
ապոսել,
ապումնել,
անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āha
«խոսեց»
հուն.
ἠκτ
«ասել»
լատ.
ajo
«ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266;
Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՍԵՂՆ
(ասիղն, ասեղ, ասեխ), -ասդան, -դունք
«ասեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ak'-
«սուր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ak'i-l-ōn-)
Բաղադրութիւններ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասեղնագործ,
ասեղնակար,
ասղնագործ,
ասեղնակերպ,
ասղնեգործ,
ասեղնաձեւ,
ասղանի,
ասեղնաւոր,
ասղենի,
ասղնագործութիւն,
ասղնանի,
ասեղնակարկատ,
ասղնաբոռոպ,
ասղանեբոռոպ,
ասղնածեծ,
ասղնաչափ,
ասղնեայ,
ասղաբան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
egle
«քիստեր»
հզն.
հ. ալ.
osla
ռուս.
оселок
«սրոց, հեսան»
հուն.
άχίς
«ծայր»
լատ.
aciēs
«ծայր, սայր»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 268
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍԿՆ
«սուտակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *as-
«վառ(վել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *az-g-)
քիչ հաւանական է բխեցումը հնդեւրոպական *az-g-ից՝ *as- «վառ(վե)լ» արմատից (Աղայան, ԲՍՀ 29). այս *azg-ից կան միայն «մոխիր» իմաստով բառեր, իսկ «փայլել, շողալ» իմաստը չկա:
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍՈՒՊ
«ասուպ, թռչող աստղ, ընկնող աստղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'u-b-)
Քիչ հաւանական են ինչպէս բնիկ հնդեւրոպական ծագման՝ *k'u-b-` *k'eu- «լուսաւորել. լուսաւոր» արմատից՝ ան- նախահաւելուածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուպագիտութիւն,
ասուպային,
ասուպաւոր
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։