Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԲԻԶԱՂ
«(ճգնավորի) վերարկու, պարեգոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. yaponjak
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 4) հիշատակում է Թիրաքյանի նշած այս ձեւը՝ հայ. եաբբնճաք գրությամբ, բայց նշում է, որ «բառարաններում չի գտնվում»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 4
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԼԵԿՏՐՈՆ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἤλεκτρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
էլեկտռեղեն,
էլեկտռական,
էլեկտռականութիւն,
էլեկտռաբուժութիւն,
էլեկտռաշարժ,
էլեկտռաչափ,
էլեկտռաքարշ
Մատենագիտություն
H. AG 347;
Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 211, սյունակ 1
ԵԿԵՂԵՑԻ
(-ւոյ, -եաւ)
«ժողովուրդ, բազմություն, հավաքույթ, հավատացյալների հավաքույթ, տաճար, եկեղեցի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. εκκλησία
(հին) ... ησι > - եցի անցումով, որ ժողովրդական ստուգաբանության արդյունք է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկեղեցական,
եկեղեցանալ,
եկեղեցաշեն,
եկեղեց(ե)պան,
նախեկեղեցի
Մատենագիտություն
H. AG 347;
Աճ. ՀԱԲ 12-13
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԵԳՆ
(-ան, -ունք)
«եղեգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գույնանիշ արմատից»
որից նաեւ՝ եղելին, այլեւ, հավանաբար, եղեզ, եղերդ(ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեգնեայ,
եղեգնաբնակ,
եղեգնախառն,
եղեգնուտ,
եղեգնիկ,
խունկեղեգն,
շաքարեղեգ
Էջ 214, սյունակ 1
ԵՂԿ
«գաղջ, գոլ, տաքուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leg-
«կաթել, կաթ-կաթ հոսել»
Եթե ճիշտ է Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 21), որ կապում է լկիլ «հալչել (սառույցի մասին)» բայի հետ, ապա եղկ-ը գալիս է *leg- «կաթել, կաթ-կաթ հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկացուցանել,
եղկութիւն,
կիսեղկ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 21
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒՆԳՆ
ան, -ունք
(-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք)
«եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogh-
(անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-)
*ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան,
եղնգաքար,
եղեգնաքար,
եղենգնաքար,
եղնգնեայ,
լայնեղունգն,
սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nakhá-
հուն.
όνυξ
լատ.
unguis
հ. վ. գ.
nagal
լիտվ.
nagas
ռուս.
ноготь
«եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23;
Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՂՋԻՒՐ
(հին՝ եղջեր), -ջեր, -ջերց (-ջերաւ)
«եղջիւր, կոտոշ, պոզ, սրվակ, մի անկիւնազարդ, այծեղջիւր (պտուղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«վերնամաս, գլուխ, եղջիւր, գագաթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’reuer- կամ *k’reuro-)
արմատից ենթադրված
*k՛reuer- կամ *k՛reuro- նախաձեւի դեպքում ենթադրվում է *k՛r-ի նույնպիսի զարգացում, ինչպես *bhr-ի դեպքում (աղբիւր եւ եղբայր բառերում), որը քիչ հավանական է․ անհավանական է նաեւ խեթ․ *karauar «եղջիւր» եւ հայ․ եղջիւր բառերի համար *ghr-ով նախաձեւի վերականգնումը (փոխանակ *k՛r-ով նախաձեւի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղջերու,
եղջերատր,
եղջերիկ,
եղջերուաքաղ,
եղջերցել,
միեղջերու,
մահիկեղջիւր,
ռնգեղջիւր,
այծեղջիւր,
միեղջիւր,
եղջերենի,
եղջերաւոր,
եղջիւրաքոյս,
եղջիւրահանդիպեալ
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՄԱՏԻՏԵՍ
«հեմատիտ, կարմրաքար, կարմիր երկաթաքար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αιματίτης
Մատենագիտություն
H. AG 348;
Աճ. ՀԱԲ 26
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌ
«եռում, եռացող բան, եռք, մարմաջ, բորբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ers-
«եռալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եռալ,
եռանդն,
եռանդնանալ,
եռանդնաբար,
եռանդնալից,
եռանդնոտ,
եռանդնումն,
սրտեռանդն,
ջերմեռանդ(ն),
զեռալ,
զեռուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arsati
«հոսում է»
խեթ.
ahšaniia
«նախանձել, խանդել»
լատ.
errō, -are
«մոլորվել, թափառել»
գոթ.
airripa
«մոլորություն»
հ. սաքս.
irri
«զայրացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 30;
Pok. IEW 336
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌԱՆԴ
I
«երեկվա նախորդ օրը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է եռ եւ անդ բաղադրիչներից: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 32) մերժում է այս մեկնութիւնը այն պատճառաբանութեամբ, որ եռ-ով բաղադրված բառերը հետոսկեդարյան են. սակայն ոսկեդարյան եւ հետոսկեդարյանի նման հակադրութիւնը օրինաչափ չէ. հետոսկեդարյան համարված շատ ձեւեր հանդիպում են «ոսկեդարյան» կոչված շրջանում:
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 32;
Վ. Առաքելյան, ԱՀԳԼՊ 91-106
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։