Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ապա» որոնման արդյունք՝ 996 բառահոդված · Էջ 16 / 100
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 93, սյունակ 1 Էջ 93
ԱՐՃԻՃ (-ոյ) «անագ» (արճճեայ) «կապար»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *arčič
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արճճափակ, արճճակապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. arzīz
Մատենագիտություն
H. AG 111; Աճ. ՀԱԲ 326
Էջ 97, սյունակ 1 Էջ 97
ԱՐՔԱՅ (-ի, -ից) «թագավոր»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. άρχων (Թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. άρχιος (Թերեւս)
հին փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքայագունդ, արքայենի, արքայատուր, արքայիկ, արքայություն, արքայորդի, թագարքայ, բագարքայածին, արքունի, արքունիք, արքունատուր, արքունական, գեղարքունի, արքագունք, արքապատկեր, արքակորույս, արքինի, արքիանալ, արքինանալ
Նոր՝
արքայադուստր, արքայամորի, արքայախնձոր
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՐՔՏՈՐՈՍ «արկտուր (աստղ Արջապանի համաստեղության մեջ)» (աստղաբաշխական)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. αρκτούρος
Մատենագիտություն
H. AG 518; Աճ. ՀԱԲ 348
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒԱԶԱՆ (-ի, -աց) «ջրամբար, գուռ, մկրտարան» (կրոնական)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *ā-vazana
հմմտ. սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»։ Հյուբշմանը (AG 111) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 352) համեմատում են պրսկ. -abzan «վաննա» բառի հետ, որի մ. պրսկ. ձեւը պիտի լիներ ārazan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազանաւրինէք, աւազանազարդ, աւազանածին, աւազանապաճոյճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»
պրսկ. -abzan «վաննա»
Մատենագիտություն
AG 111; ՀԱԲ 352
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՆԴ I (-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք) «ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-) o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել, աւանդութիւն, աւանդակիր, աւանդապահ, աւանդառու, աւանդատուր, աւանդատուն, առաքելաւանդ, աստուածաւանդ, տիրաւանդ
Նոր՝
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՌ ««աման» (միջաւառ բառում)»
Անստույգ
Եթե միջաւառ բառի բուն ձեւը միջաւ-ն է, (միջ-աւ), ապա միջաւառ-ը վրիպակ է։
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴ II (-ոյ) «օդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան, աւդախաղաց, աւդամուտ, աւդընկալ
Նոր՝
աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἀημι «փչել»
ավ. ao-ta «ցուրտ»
հ. հնդկ. vāti «փչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԵԼ II «աւելի»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելագոյն, աւելախնդիր, աւելադրել, աւելաբանել, աւելուածք, աւելի, աւելեաց
Նոր՝
աւելորդ, աւելորդաբան, աւելորդապաշտ, առաւել, առաւելութիւն, յաւել, աւելուլ, յաւելումն, յաւելուագործութիւն
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՏ (աւետ) «ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aued- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք, աւետչեայ, աւետագիր, աւետաւոր, աւետապարգեւ, աւետարան, աւետարանել, աւետարանիչ, աւետարանագիր, նախաւետեալք, աւետեացաբեր, հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vádati
հուն. αὐδή «խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ watk «հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359; Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹ I (-ի, -ից (°)) «գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti- «գիշերել, քնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել, աւթագայանալ, աւթագայիլ, աւթագանիլ, աւթանոց, աւթեկ, աւթեկան, աւթոց, ցայգաւթ, բացաւթեագ, բացաւթեայ, գիշերաւթիմ, երեկաւթոց, առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αυθμος «գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ