Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 16 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԵՀԻ -եաց (ամահի) «անզուսպ, կատաղի, անկիրթ»
Փոխառություն (թերեւս)
բուն աղբիւրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեհամուղ, ամեհաբար, ամեհութիւն, ամահութիւն
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՂՆԵԼ (բբ) (բհ` ամեղելել) «ուրանալ, ժխտել»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- (անմիջական նախաձեւ՝ *n-mel) հին ժխտական կազմութիւն
հին ժխտական կազմութիւն` մեղ- արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նոր հայերեն ամնեղ
նոր հայերեն չմեղ
նոր հայերեն չմեղել
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՍՏ «անտեղյակ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել, կշռադատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-med-to) *n ժխտական նախամասնիկով
*d>t *tt ստ անցումով (*med- > հայ. միտ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեստութիւն
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՆ I (-ի, -ից) (ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով) «բոլոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մեկ, միասին, հետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *smto-) -ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն, ամենագետ, ամենաբժիշկ, ամենազատ, ամենաբար, ամենացոյց, ամենաշնորհող, ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում, ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր, ամենիմաստ, ամենողորմ, ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. samá «մեկը»
հուն. άμο- «միասին»
գոթ. sums «մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՍ (-ոյ, -եան) (ներգ. յամսեան) «ամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հայերենի ա- հաւելուածը բացատրւում է կամ որպէս ամ «տարի» բառի ազդեցութիւն կամ որպէս նախնական կոկորդայինի արտացոլում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամսագլուխ, ամսատուր, ամսամուտ, ամսաւրեայ, ամսական, ամսակէս, ամսային, ամսատան, ամսանահանջ, ամսապակաս, երեքամսեայ, եռամսեայ, եւթնամսեայ, նորամսութիւն, չորեքամսեայ, երկամսեայ, կիսամսեայ, վեցամսեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māsa «լուսին, ամիս»
հուն. հռն. μείς
դոր. μής
լատ. mēnsis
ռուս. месяц «ամիս»
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 157-158
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՐ «մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրապետ, ամիրութիւն, ամիրանալ
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՐԱՅ (-ի, -ից, այլն` -իք, -եաց, -աց) «մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. amīrā < արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրայական, ամիրայապետել
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄԼԱՃ (ամլէճ) «մի հնդկական ծառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. amlaj
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 159
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈԼ (-ի, -ից, -աց) (ամոլի) «լծակից, լծորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sm-poliio-) *sm- «միասին, համա-» եւ *pel- «քշել»
Կազմութեան համար հմմտ. ամուլ` *n-polō-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնամոլ(ի), գառնամոլք, ամոլաջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pellō «խփել, հրել, քշել»
լատ. opilio «հովիվ < ոչխար քշող» ((*owi-pilio))
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒԼ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «չբեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pō-lo- «զավակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-pō-lo-) *n- ժխտական
հմմտ. հայ. ան- եւ ուլ, այլեւ, թերեւս, ալոջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամլածին, ամլանալ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 843
Տե՛ս նաեւ