Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 164 բառահոդված (էջ 16/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԻՒՍ «ցանկապատուած որսատեղի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կասկածելի է բխեցումը ուրարտ. susi(e) բառից, որ բուն նշանակում է «սրբատեղի, տաճար» (H. Apym. KYKH, 461)։
Էջ 695, սյունակ 1 Էջ 695
ՍՏՈՐ -ի, -ից, -եւ «տակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *post- «անմիջապես հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *postor-)
*post- «անմիջապես հետո» արմատից: Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *ster- «տարածել, ցրել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստորին, գետնաստոր, ստորնեայ, ստորանալ, ստորոտ, ստորացում, ստորաքարշ, ստորացուցիչ, ստորաբաժանել, ստորագրել, ստորադասել, ստորակետ, ստորայսոյզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
posterus
«հետագա»
հուն.
ύστερος
«վերջին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 814
Էջ 709, սյունակ 1 Էջ 709
ՎԵՐ (վեր(ա)- «նորից») «վեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uper- «վեր, վրա»
կան վեր(ա)-ով բազմաթիվ նախածանցումներ` նախ հուն. ἀνα- նախդիրին համապատասխան (պատճենմամբ), ապա ինքնուրույնաբար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վերուստ, վերստին, վերին, վերագրել, վերածել, վերծանել, վերակազմել, վերահաստատել, վերամշակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
upári
լատ.
s-uper
գոթ.
ufar
«վեր, վրա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 231
Էջ 718, սյունակ 1 Էջ 718
ՏԱԾ «հոգ, խնամք, սնուցում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տածել, տածումն, ծիրատած, կուսատած, ստածել, անստած
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐԱԾ (-ի, -ից) «տարածվող, տարածական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. tarasu(m) «փռել, տարածել»
որ համընկնում է հայ. տար-ած- կազմության հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարածել, տարածանել, տարածոց, տարածումն, տարածութիւն, երկայնատարած, գետնատարած, բազկատարած, գրկատարած, բազմատարած, մոխրատարած, տարածականութիւն
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ II «արտաթորանք, սեկրեցիա, մարմնի արտադրած հեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 419) բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից, որ հնչիւնապէս կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողիք, տողուկք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՎՐԵԼ «ցրել, տարածել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։ Կապ ունի՞ ցրուել-ի հետ (բարբառային ձե՞ւ)։
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՐՏ (-ոյ, -ի, -ից) «ցուրտ, պաղ. անշուք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'euero «հյուսիս, հյուսիսային քամի» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'urd-) (*skord)
արմատից: Աճառյանը դնում է կասկածելիների շարքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցրտաբեկ, ցրտաբուխ, ցրտակեզ, ցրտահարիլ, ցրտաշունչ, ցրտանալ, ցրտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուկր.
сивер
«ցուրտ»
Մատենագիտություն
Pok. 597; Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒՂԻՂ (ուղեղ, ուղետ, ուղխիտ) «ուղիղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս կապ ունի ուղեղ կամ ուղի բառերից մեկի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղղել, ուղղաբերձ, ուղղակի, ուղղագիր, ուղղագործ, ուղղական, ուղղահաւատ, ուղղածել, ուղղապետել, ուղղոտնիլ, թերուղիղ, ուղղալար, ուղղահայեաց, անուղղակի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 758, սյունակ 1 Էջ 758
ՓԱՆԴԱՆԵԼ (փանդաղել, փանդանիլ, բանդանել) «ցրվել, վանել, հալածել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)