Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 384 բառահոդված (էջ 16/39)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՐԻԿ (-ի, -աց) «մանկական խաղալիք»
Ստուգաբանություն ()
Խաղալիք բառի տարբերակը՝ ղ/լ հերթագայությամբ, եւ թերեւս, երկրորդ լ-ի տարնմանությամբ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԻԱՅ «կալաքար, պոտաշ» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qali
փոխատու լեզու՝ թրք. kalya
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 315
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԻԱՐ «արջասխտոր, ղանձիլ» (բբ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԻԶՈՆ (-ի, -աց) «խխունջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. halazūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 315
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԻԿ «բազկոսկր» (բբ)
Ստուգաբանություն ()
ծագում է *խալ = խաղ «հող» արմատից՝ -իկ ածանցով:
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԻ(Ն)Ճ «մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն ()
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 315) հնարավոր է համարում համեմատել խալանճ (խալանջ) բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԻՓԱՅ (խալիֆայ) «խալիֆ, ամիրապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. xalifa
Մատենագիտություն
H. AG 267; Աճ. ՀԱԲ 315
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից) «խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «քշել, արագ շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ, խաղալիկ, խաղալիք, խաղարար, խաղազուրկ, խաղատակ, խաղաց, արագախաղաց, ծանրախաղաց, բազմախաղաց, թատերախաղք, լարախաղացութիւն, խաղագնդակ, խաղաթուղթ, խաղամոլ, խաղասրահ, խաղատոմս, խաղարկութիւն, թղթախաղ, նարդախաղ, խաղտուտ, խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaladati
«ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ.
gil
«բերել, տանել»
հուն.
κελλω
«ափ քշել (նաւը)»
հուն.
κολεα, κολια
«մի պար»
հուն.
κλονος
«իրարանցում, արագ շարժում»
հուն.
κλονεω
«քշել, արագ հալածել»
լատ.
celer
«արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂԱ (մյուս ձեռագրերում՝ խալի, հալի «արաբական մի ծաղիկ») «մշկայուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. qalya
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂԱԽ I (խաղաղ) «նավ, նավակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. kalak «տակալաստ»
փոխատու լեզու՝ թրք. kelek
թեեւ հնչիւնական համապատասխանութիւնը սովորական չէ (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 2, 320)։ Քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը (հմմտ. լիտվ. kėlnas «լաստ. նաւակ», kėltas «լաստ», ռուս. челн «մակոյկ, փոքր նաւակ», որոնք գալիս են *kel- «բարձ-»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kėlnas
«լաստ. նաւակ»
լիտվ.
kėltas
«լաստ»
ռուս.
челн
«մակոյկ, փոքր նաւակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320