Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 155 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՌ «հլու, լուռումունջ լսող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-s-ro-)
բնաձայնական արմատից, որից նաեւ հայ. մունջ, մունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռել (բ.), մռուկ, լուռումուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 361
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՏ (-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ) «մտնելը, մուտք, եկամուտ, արեւմուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mōd- «հանդիպել, մօտենալ»
արմատից։ հնարաւոր է բաղարկում *meug- *mug- (> մոյծ, մուծ-) արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոտուտել, մտնել, մտել, ընդմտանել, դարանամուտ, արեւմուտք, արեւմտեայ, հմուտ, խելամուտ, միջամուտ, հետամուտ, ելմուտ, ծակումուտ, կանխամուտ, նորամուտ
Նոր՝
եկամուտ, եկամտային, անեկամտաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մատնիչ
հայ. մատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐ (-ոյ) «մուր, ճանճախարիթ, սեւ թանաք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնաւ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mū-tro կամ *mū-to-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրել, մրոտել, մրանալ, մրագիր, մրաթաթախ, մրակերպ, մրայուն
Նոր՝
մրուր, մրազարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. muras «տիղմ»
հ. հնդկ. mūtra- «մէզ»
ավ. mūθra- «կեղտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐԿ (-ի, -աց) «ցորենի հատիկ, աղանձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *smeug(h)- «ծխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smug-ro-) (*smeukh-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրկել, մրկած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մոյգ
հայ. մուխ ((*smukh-))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363-364
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՐՃ I ((մուրջ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց) «մուրճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-g/kio-)
արմատից։ Հնարաւոր է նաեւ *mordio- նախաձեւ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մորճ (մորջ)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ II «մուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել»
արմատից, որտեղից մուր (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրճանալ, մրճ(ճ)ոտ, մրճոտել, մրճոտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ III (բբ) «ձեռքի երակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՑ «բռունցք, բռնցքամարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-d-sk-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրցիլ, մրցություն, մրցամարտ, մրցունակ, մրցանակ, մուրցացի, անմուրց, մերկամրցանակ
Նոր՝
մրցանակաբաշխություն, անմրցելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μάρναμαι «մարտընչել, պայքարել»
հայ. մարտ
հայ. մարտընչել
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌԱՅԼ (-ի) (մառայլ) «մութ, մռայլ, մթութիւն, խավար, աչքի բիժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-no-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռայլություն, մռայլեցուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մայր
հայ. մառն ((*mr-io-))
հուն. μορτός «մթին, մթագույն»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ. merknoti «մթնել»
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՈՒԶ (գրված նաեւ մռոզ) «բեղ, ընչացք, մազմզուկ, մազաթել, գանգրահեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «հյուսել, կապել, թել. օղակ. հանգույց» (անմիջական նախաձեւ՝ *merōg/h-)
արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. мережа «ցանց»