Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 154 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԽ II «մխում, սուզում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meukh- «սահել, սահուն, լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meuk/g-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխել, մղխել, մխած, մխոց, մխուն, ձեռնամուխ, դաշտամուխ, միջամուխ, բնամուխ, հոգեմուխ, խառնամուխ, ջրմուխ, մխրճիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μυχός «ներքնամաս, խորք»
հ. իսլ. smjúga «ներս սողոսկել»
հ. անգլ. smūgan «ներս թափանցել»
լիտվ. smùkti «ցած սահել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353-354
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՃԱՆԵԼ (-մոյծ) «մուծել, մտցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug- «սահել, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն, մուծիչ, մուծիկ, ստորամույծ, եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. smjúga
հայ. մուխ
հայ. մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; ՀԱԲ 343
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԿՆ -ան, -ունք «մուկ, մկան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mūs- «մուկ, մկան» -կն վերջածանցով
արմատից՝ -կն վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկնաքիս, մկնորսակ, մկնաճարակ, մկնանիկ, մկնասոխ, մկնականջ, մկնակեր, մկնօրհնէք, խոլոմուկն, հողամուկն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. muš-
հուն. μῦς
լատ. mūs
հ. անգլ. mūs
ռուս. мышь
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՂ I «մղում, քաշում, հրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել, ընդդիմամղել, ճակատամղող, մեզմսող, ջրմսող, տրմսող, անմսող, քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mivati- «հրում է մղում է»
լատ. moveō «շարժել»
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ I (մողձ, մղինձ) «շնչահեղձություն, խեղդվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol-g/h- կամ *mul-k-)
որից մամուլ, «սեղմելու գործիք», մեղկ «թույլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկել, մղձկոտ, մղնձկտալ, հեղձամուղձ
Նոր՝
մղձաւանջ, մղձաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ II «սեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մթին, սեւ, կեղտոտ» գույնանիշ արմատից,
որից մլար։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 332) միացնում է մղձուկ «շնչահեղձում» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 332
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՏ «մշուշ, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մթին, կեղտոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mold-)
որից մլար, մուղճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղտանալ, մղտափարատ, մղտագույն, մղտագունութիւն, մղտաձեւ, մղտատեսակ, մղտութիւն, մղտոտ, աղտամուղտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՆ -ոյ, ուշ՝ -ի «մանր մժեղ, եռք, քոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mus- կամ *mu- «միջատ՝ մոծակ, ճանճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mus-no- կամ *mu-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μυῖα «ճանճ»
հ. վ. գ. mucka «մոծակ»
Մատենագիտություն
H. AG 476; Աճ. ՀԱԲ 358
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՁ I «խոսք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mun- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *munkio-)
Աճառյանը ՀԱԲ (3, 359) համարում է բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջել, մնջին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. múnjati «ձայն է արձակում»
հուն. mukáomai «բառաչել, մռնչալ, որոտալ»
ռուս. мычать «բառաչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359
Տե՛ս նաեւ
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՆՋ «մունջ, անխոս, համր, լուռումունջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mundhio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 359) տալիս է *mundyo- նախաձեւը, որ կասկածելի է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնջիկ, մնջուկ
Նոր՝
մնջկատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. mutus «համր»
հայ. մունջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 359