Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 152 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր»
հայ. մլուկ
պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԻ (մոշի) «սկզբից, ի սկզբանէ» (ԲՀ)
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «յայտնուել, երեւան գալ»
Ծագումն անհայտ է։ Հազիւ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *mel- «յայտնուել, երեւան գալ» արմատի հետ։
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՅԹ -հ, -ից «մոյթ, նեցուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «ամրացնել, ցից, սիւն» (անմիջական նախաձեւ՝ *meu-thi- *mei-(-u-))
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *meu-thi- *mei-(-u-) «ամրացնել, ցից, սիւն» արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mēthí- «սիւն, նե-»
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ I «բարեձեւություն, վայելչություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոյնաւոր, տմոյն, տմունութիւն, բարեմոյն, չարամոյն, հաւրամոյն, հարանցամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նիդերլ. mooi «գեղեցիկ» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ II «խեղդում, ընկղմվում, ընկղմում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «բաց, խոնավ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «բաց, խոնավ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովմոյն, գետամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ. maūt «ընկղմվել, սուզվել, լողալ»
հայ. մոյն «վայելչություն (մաքրություն)»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 741
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՅՆ III «մեկնություն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *men- «մտածել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *men- «մտածել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազամոյն
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՇ (սեռ. մոշա՞յ) «մոշենի, մոշի պտուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *moro- (անմիջական նախաձեւ՝ *mors-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mors- (*moro- > հայ. մոր)՝ մորշ > մոշ անցմամբ (հմմտ. *mors-> բ. մոռ (հ.-ե.*rs > րշ եւ ռ տարբերակմամբ)):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոշավայրի, մոշենի, մոշի, բ. մոշահաւ, մոշահոտ, մոշաքաղ, մոշուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բ. մոռ
Էջ 534, սյունակ 1 Էջ 534
ՄՈՌ «ազնվամորի, արքայամորի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *moro- (անմիջական նախաձեւ՝ *mors-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mors- (*moro- > հայ. մոր): մոշ-ի հնչյունային տարբերակը՝ հ.- ե. *rs > ռ եւ րշ > շ անցումներով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մոշ
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՌԱՆԱԼ «մոռանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «խանգարել, վրդովել, արհամարհել, մոռանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mer-s-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոռացանք, մոռաց, մոռացկոտ, մոռացութիւն, մոռացումն, չմոռացական, անմոռաց, չարամոռաց, տիրամոռաց, երախտամոռաց, դիւրամոռաց, անմոռանալի, անմոռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mṛśyate «մոռանում է, արհամարհում է, ներում է»
հ. վ. գ. marren «խանգարել»
լիտվ. maršùs «մոռացկոտ»
լիտվ. miřšti «մոռանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 475; Աճ. ՀԱԲ 346
Էջ 535, սյունակ 1 Էջ 535
ՄՈՐ I «մորենու պտուղ, «մորի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *moro-
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորենի, մորի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մոռ
հայ. մոշ
հուն. μόρον
լատ. morum «թութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 347; Pok. IEW 749