Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 151 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃ- (կի՞նճ, կու՞նճ, կնի՞ճ, կնո՞ճ) «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
հ.-ե. արմատ՝ *geng- «գունդ, գնդվածք, գունձ, կոշտ կտոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gengi- / *gong-)
Աւելի քիչ հաւանական է` *gengi-` *geng- / *gong- «գունդ, գնդուածք, գունձ, կոշտ կտոր» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճակ, կնճափող, կնճիթ, կնճուտ, կնջութ, կնճքեղ, կնճթակերպ, կնճթանալ, կնճթադեմ, շնկնճիթ, շանակնճիթ, եղջերակնճիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kott «կարճ եւ հաստ բան» (<*gnet-)
հուն. γογγίλος «գնդաձեւ, կլոր»
լատ. gingiva «լինդ»
հ. իսլ. kokr «գունդ, գուրձ»
լիտվ. gùnga «գունդ, գնդվածք, գունձ»
լիտվ. gūzys «ազդրոսկրի գլուխ. կաղամբի գլուխ»
ռուս. гуз «հետույթ»
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃԻՌ «կապանք, շղթա, հանգույց, դժվարություն, դավաճանություն, խարդավանք, կնճիռ, խորշոմ, խորհուրդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, ճնշել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
Արմատից. հմմտ. հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ», հ. վ. գ. knetan «ճմռել», ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգոյց»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
հ. վ. գ. knetan «ճմռել»
ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգույց»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՆՁԱԿ «?»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե նշանակում է «հաստ» (մարդու մասին), ապա, թերեւս, կապված է կնճ- արմատի հետ
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԿՈՌ «հանգույց, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōrs-gōrs-) կրկնավոր
կրկնավոր՝ *gōrs-gōrs- *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշկուտ, կշկոռտուն, կոչկոռտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. karra «կծկվել, ոլորվել, միահյուսվել»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՈԳԻ (-գւոյ, -ւով, -եաց, -ւովք) «կարագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou- (անմիջական նախաձեւ՝ *g"o"iio-)
արմատից, որից նաեւ՝ կով (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՈՁԵՌ(Ն) «անչափահաս մանուկ»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 613-614) կոզոն «ուղտի ձագ» բառի հետ միասին ծագած է համարում ակկադերենից՝ ենթադրելով այն արաբ. jazūr «մորթելու ուղտ» բառի (ըստ Աճառյանի՝ «ուղտ կամ ուղտի ձագ») հիման վրա, որ ծագում է jzr «մորթել, սպանել» արմատից։ Անհավանական է։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613-614
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՈՁ(Ե)ՌՆ (-ան) «ուղտի ձագ»
Ստուգաբանություն
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԶ «կողակ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. kozaki (թերեւս) «ուղտի ձագ»
Աճառյանի ենթադրությունը (ՀԱԲ 2, 614) կոզեռ(ն) «անչափահաս, մանուկ» բառի հետ միասին (տե՛ս) ակկադերենից ծագելու մասին անհավանական է։ Թերեւս պետք է առանձնացնել կոզ- ընդհանուր արմատը, որի համար հմմտ. նաեւ վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոզոակ, կոզակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 614
Տե՛ս նաեւ
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԶՊԱՏ (-ի, -աց) (բ. կոզբանդ) «լաչակ»
Անստույգ
Քանի որ կա բրբ. կոզբանդ տարբերակը, որի -բանդ-ը իրանական ծագում ունի, ուստի հավանական է առանձնացնել կոզ «?» եւ պատ բաղադրիչները, որոնցից առաջինի ծագումը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոզպատել
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԹ (կոթղ) «կոթ, մեդեխ, բռնելատեղ, ցողուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gwet- «ուռուցք, կլորություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *gwot-)
Քիչ հավանական է կապը նաեւ կանթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոթատ, կոթուն, շերեփակոթ, սունակոթ, երկայնակոթ, խնդակոթ
Տե՛ս նաեւ