Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 150 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԲԻ I «գրտնակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā-)
նույն ծագումն ունի, ինչ թմբի ծառանունը
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՄԲԻ II «լորենի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā)
(*tempiiā > թմբի)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բամբ «բամբ, սրունքի փափկամաս»
լատ. antemna «առագաստափայտ, առագաստակալ»
հ. իսլ. pambr «ուռած, հաստ»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՄԻՐ (թմբիր, թմուր) «թմրած»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած» (անմիջական նախաձեւ՝ *tēmiro-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *tēmiro-` *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թմրիլ, թմրեցուցիչ, թմ(բ)րություն, թմ(բ)րական, թմբաղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
գ. damisch «խլացած, թմրած»
ռուս. томить «տանջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1063
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁԿԱԼ (թնծկալ) «վնգստալ, կաղկանձել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ten «բնաձայնական»
Եթե բնաձայնական նոր կազմություն չէ, ապա թերեւս կապված է հնդեւրոպական *(s)ten բնաձայնական արմատի հետ, որտեղից` հայ. թնալ, թն(կ)թն(կ)ալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնծկթալ, թնծկտոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ I «խճճված, խառնված (մազ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tenghio-)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tenkio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *tenghio- կամ *tenkio-` *tengh- «ձգել, լարել» կամ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնձկռիլ, թնձկել, թնձկահան, թնձկանալ, թնձկռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թանձր ((*tengh>))
հ. իռլ. pungr «ծանր»
թոխ. Ա tänk «խանգարել»
թոխ. Բ tank «խանգարել»
թոխ. tanakti, tanc «սեղմվում է, խստանում է» ((*tenk>))
լիտ. tankùs «խիտ»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՆՁՈՒԿ II «մի տեսակ ուտելի սունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
Ծագումով թերեւս կապվում է նախորդի հետ: Հնդեւրոպական *tenk- արմատից ծագում են նաեւ բուսանուններ:
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՇՈՒԱՌ (չուառ), -ի, -աց «թշուառ, խեղճ, ողորմելի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պարթեւերեն dušfarr (dušfrr) (հավանաբար)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, հավանաբար պարթեւերենից` պարթ. dušfarr (dušfrr). պարթեւական ձեւը երկուսի մոտ էլ չկա, այլ Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշուառանալ, չուառանալ, թշուառություն, չուառություն, թշուառաբան, երեքթշուառեան, չուառական
Մատենագիտություն
H. AG 154; Աճ. ՀԱԲ 192; Ջահ. ՊԲՀ 183
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈՁՈՓԱ (թոշոփա, թեոփալոս եւ այլն) «անտիլոպ, այծքաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ανθόλοψ
Աղբյուր՝ ասոր. autulupus
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԹՈՎ «թոթով, թլվատ»
Բնաձայն
Կրկնավոր պատկերավոր կազմություն։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) որպես բնիկ հնդեւրոպական միացնում է թոթվել բայի արմատի հետ եւ բխեցնում *(s)teu- «բարձրաձայն գովել, օրհներգել» արմատից, որ անհավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոթովախօս, թոթովախօսութիւն, թոթովել, թոթովութիւն, թոթովատ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 193
Էջ 270, սյունակ 1 Էջ 270
ԹՈԹՈՒԽ «մթագին» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Կրկնավոր՝ թուխ արմատից: հմմտ. Ամալյան, ԲՀ 373:
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 373