Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 150 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԱՆԴ (-ի, -աց, -եաց) «հիւանդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pēnto- «ցաւեցնել, վնասել»
հ.-ե. արմատ՝ *pē(i)- «ցաւեցնել, վնասել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւանդանալ, հիւանդանոց, հիւանդագին, հիւանդոտ, հիւանդութիւն, հիւանդամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. papa- «հիւանդ»
լատ. paenuria «պակաս»
հայ. հեգ (թերեւս նաեւ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98; Pok. IEW 793; Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «նիւթ, տարր, հիւթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sipto- «ծորալ, հոսել, կաթել»
հ.-ե. արմատ՝ *seip/b- «ծորալ, հոսել, կաթել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւթաբեր, հիւթեղ, հիւթանիւթ, անհիւթանիւթ, նմանահիւթ, պատշաճահիւթ, պղնձահիւթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. sever «լորձունք, թուք»
սերբ. sipiti «մանր մաղտել (անձրեւի մասին)»
թոխ. Ա sip- «յուղել, օծել»
թոխ. Ա sep «յուղել, օծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98-99
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՒԹ II (-ոյ) «թաւուտ, եղեգնուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *seip-
նոյնն է հիւթ «նիւթ, տարր, հիւթ» բառի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. գ. sife «ճահճոտ տեղ»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒԾ(ԱՆ)ԻԼ (ԱՆ)ԻԼ «հիւծվել, մաշվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seug- «տխուր, հիւանդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sēug-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւծումն, հիւծական, ծարավահիւծ, հիւծախտ, հիւծախտաւոր, հիւծախտաբոյժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. siuks «հիւանդ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 915; Ջահ. ՀԼՊ 147
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍ I (-ի, -ից, նաեւ -ոյ) (հեւս, հես, հուս, յօս) «մազահիւս, մազահիւսուածք, հիւսուածք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ գզել, պոկել»
Հեսկ բառի հետ միասին հիւս (հեւս) ձեւը կարող է ծագել *pek-t- > *pet-k- դրափոխութեամբ կամ -ւ-ի հաւելումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսել, հիւսածոյ, հիւսակ, հիւսեակ, հիւսկէն, հիւսումն, բազմահիւս, եռահիւս, հեսուլ, հիսուլ, յուսանել, յօսել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ասոր. —
հայերեն հեսկ
լատ. pecto
հ. վ. գ. fehtan «սանրել»
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍՆ (-ան, -ունք) (հետան) «հիւսն, փայտագործ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապուած հիւսել արմատի հետ։ Իմաստային զարգացման համար հմմտ. լատ. texo «հիւսել»...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսնել, հիւսնութիւն, հիւսնական, հիւսնոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. texo «հիւսել»
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՆԱՐՄՆԵԼ «՞»
Անստույգ (թերեւս)
առաջին մասում կարելի է առանձնացնել հնար բաղադրիչը
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳ -ոյ «հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ, հոգածել, հոգածու, հոգող, հոգաբարձ, հոգաբարձու, հոգաբարձութիւն, անհոգ, անհոգութիւն, բազմանհոգ
Նոր՝
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի
Նոր՝
հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. p(h)uphusu- «թոք»
լատ. pussula «պղպջակ»
ռուս. пухнуть «ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼ- «մերկ, բաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լայն ու հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pele-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլանի, հոլանիի, հոլոնի, հոլաթեւել, հոլաթեւեան, հոլանել, հալանել, հոլամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. полый «բաց, ազատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109