Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առու» որոնման արդյունք՝ 4917 բառահոդված · Էջ 150 / 492
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒԼԻ «նարդի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. tavli (tavla)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 164
Տե՛ս նաեւ
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇ (թօշ) (թօշ) «թույլ, արձակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ ավ. taoš «ազատ, արձակ, դատարկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թօշկոշիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 218
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓԱՐ (թափոր) «հանդիսավոր երթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
թափ արմատից կազմված։ Իմաստի համար հմմտ. թափառել (թափ-ից), ռուս. табор «քայլել» (տե՛ս թափ): Սակայն հմմտ. ռուս. ступеть, լեհ. tabor, որոնք համարվում են թյուրքական փոխառություն (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓԽԱԼԻԼ «մի տեսակ արատ (շան մասին)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պարսկերեն xelal (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «արատ, պակասություն»
(պարսկերենի՞ց. հմմտ. xelal «արատ, պակասություն»):
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓՈՒՏ -ոյ (թաբութ, թապութ) «դագաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tābūt
Մատենագիտություն
H. AG 153; Աճ. ՀԱԲ 166
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓՈՒՐ «փայտե սկուտեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tāfūr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵԼ I (-ոյ) «թել, դերձան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek- «գործել, հիւսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tek-lo-)
Այստեղ է նաեւ թելուկ բուսանունը, եթե այն չի կապուած թալ, թաղթ, թայլ բառերի հետ։ Ըստ Աճառեանի, հայերէնից են փոխառուած պրսկ. tēla «առասան» եւ թրք. tel «թել, լար, առասան» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեթել, թելադիր, թելադրեմ, թելադրութիւն
Նոր՝
անթել, թելաւոր, մետաքսաթել, մետաղաթել, հեռագրաթել, թելանման, թելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս. an-dax «թել»
հ. վ. գերմ. that «պատրույգ, քուղ, թել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 169-170
Տե՛ս նաեւ
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵԿՈՒՂԱՅ «համբերութիւն» (ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ասոր. tequle (teqla) (կասկածելի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 171
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵՂԻ «ծփի, կնձնի պտուղ, մոծակածառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pteliā- «ծառանուն»
Կասկածելի են աւելի լայն համեմատութիւնները, որ բերում է Աճառեանը, ՀԱԲ 2, 171 (հ.-ե. *tel- ծառանիւթ արմատ, որ այժմ չի առանձնացւում)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πτελέα «համանունը» ((եթե հայերէնը հին փոխառութիւն չէ հունարէնից))
լատ. tilia «լորի» (թերեւս)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 847; ՀԱԲ 171
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵՄ (թէմ), թիմի, թիմով, թեմաւք «եպիսկոպոսական տարածք, երկիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. θεμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեմաբերդ
Նոր՝
թեմակալ, թեմական, թեմականաւարտ, թեմականացի
Մատենագիտություն
H. AG 350; Աճ. ՀԱԲ 172