Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 709, սյունակ 1
ՎԵՀԵՐ
(ուշ` -ոյ)
«վեհերոտ, վախկոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարթեւերեն hwyr-
«փոխվել, շփոթվել, հուզվել»
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վեհերել,
վեհերոտ,
վեհերոտել,
վեհերոտություն,
անվեհեր
Էջ 711, սյունակ 1
ՎԻԶ
-ի
«վիզ, պարանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վզան,
վզանոց,
ընդվզել,
կոկորդավիզ,
բարձրավիզ,
բարձրավզութիւն,
բրտավզութիւն,
խստավիզ,
վզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
vaēz
Էջ 715, սյունակ 1
ՎՏԻՏ
(վատիտ)
«վտիտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վտտել,
անվտիտ
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԵՂ
II
(-ի, -աց)
(-ետող, -ետեղ)
«տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-lo-)
*-lo- վերջածանցով կազմությունն է
Հնագույն ձեւը՝ ետող, ծագում է հնդեւրոպական՝ *sed-lo- ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղակալ,
տեղապահ,
բռնատեղ,
ժամատեղ,
ծովատեղ,
տեղահան,
տեղահանել,
տեղահանութիւն,
տեղի,
տեղեկիկ,
տեղիարան,
զտեղ,
զտեղել,
ստեղստեղել,
ետեղակալ,
ետեղապահ,
ետեղափոխ,
ետեղանալ,
կրակետող,
բանակետող,
ժողովետող,
զետեղել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 393
Էջ 726, սյունակ 1
ՏԵՆՁ
-ի
«տենչ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տենջ(ան)ալ,
տենջանք,
տենջական,
սիրատենջակ
Էջ 742, սյունակ 1
ՑԱՆՑ
(-ի, -ից (ուշ նաեւ՝ -ոյ))
«ցանց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ken(d)-
«պոկել, անջատել, պոկված կաշի, կեղեւ, թեփ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skn-sko-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *skn-sko-` *(s)ken(d)- «պոկել, անջատել, պոկված կաշի, կեղեւ, թեփ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցանցել,
ցանցիլ,
ցանցարկ,
ցանցիկ,
ցանցորդ,
ցանցառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կելտ.
skinn
«կաշի, մորթ»
հ. կելտ.
skan
«կեղեւ, թեփ»
հ. կելտ.
hinne
«բարակ կաշի, բաղանք»
Էջ 743, սյունակ 1
ՑՆԴԵԼ
(-իլ, -անիլ)
(ցունդ)
«սփռել, ցրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ken-
«հանդես գալ, երեւալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցնդուան,
բազմացունդ,
հոմացնդիլ,
հոմացնդելի
Էջ 793, սյունակ 1
-ԱԼ
-(ո)լ, -ուլ
(-ել, -իլ)
«մնալ, ուտել, ուտիլ (-ել), գոլ, հեղուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-lo-
ածանց
Բայի անորոշ ձեւը կազմող այս ածանցը կազմված է -ա-, -ե-, -ի-, -ու- հիմքային ձայնավորներից եւ -լ- տարրից, որ ծագում է հ.-ե. *-lo- ածանցից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնալ,
ուտել,
ուտիլ,
գոլ,
հեղուլ
Էջ 793, սյունակ 1
-ԱԼԻ
(-ելի, -իլի)
«զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-liyo-
(անմիջական նախաձեւ՝ *-l(o))- + *-iyo-)
բաղադրյալ ածանց
Դերբայական այս ածանցը կազմված է հիմքային ձայնավորներից (ընդ որում -ի-ն փոխարինվում է -ե-ով, իսկ -ու-ն սղվում է) եւ -լի տարրից։ Թոխարական զուգահեռը ցույց է տալիս, որ -լի, սեռ. -լւոյ ածանցը գալիս է հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարմանալի,
իմանալի,
ուտելի,
ընդունելի,
հեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թոխ.
-lye, -(l)le
«գերունդիումի կազմիչ՝ պարտավորվածության իմաստով»
Մատենագիտություն
Тохарские языки 1959, 97
Էջ 798, սյունակ 1
-ԱՆՔ
I
«աղաչանք, աշխատանք, եպերանք, մաղթանք»
Ստուգաբանություն ()
փոխատու լեզու՝ ասոր. purqānā
«փրկանք»
Ծագում է -ան- բայահիմքային տարրից (կազմիչից)` -ք հոգնակերտով, որ այս դէպքում ածանցական արժէք է ձեռք բերել. հմմտ. աղքատանք-աղքատան-(ալ), գտանք-գտան-(ել), երկութան-ք -երկութան-(ալ), զառածանք-զառածան-(ել), զարման-ք-զարման-(ալ), յանցան-ք-յանցան-(ել), լուծան-ք-լուծան-(ել) եւ այլն. եթե կան բայական զուգահեռն` -ան-ով եւ առանց -ան-ի ձեւեր, ապա -ան-ք-ով ձեւերը կազմուել են -ան-ով ձեւերից` մարթանք-մարթան-(ալ) եւ մարթ-(ել), լուտան-ք-լուտան-(ալ) եւ լուտ-(ալ). հետագայում -ան-ք-ը համաբանութեամբ անուններ է կազմել նաեւ -ան-ից զուրկ հիմքերից` աղաչել - աղաչան-ք, մաղթ-ել-մաղթ-ան-ք, ողորմ-իլ-ողորմ-ան-ք եւ այլն. -ան-ք-ի կայունացման եւ տարածման համար քիչ դեր չեն խաղացել իրանական բայահիմքից ածական անուններ կազմող -ān-ով, մասամբ, նաեւ ասորական -ānā-ով հիմքերը (հմմտ. փրկանք < ասոր. purqānā). ճիշտ չէ Գրեպինը (Greppin, 1975, 43)` նշելով, թե «-անք ածանցը երեւան է գալիս միայն ենթաշերտային ծագման արմատների հետ (՞) եւ նմանապէս ինքն էլ պիտի լինի ենթաշերտային ծագման»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաչանք,
աշխատանք,
եպերանք,
մաղթանք,
աղքատանք,
գտանք,
երկութանք,
զառածանք,
զարմանք,
յանցանք,
լուծանք,
մարթանք,
լուտանք,
ողորմանք,
փրկանք
Մատենագիտություն
Greppin 1975, 43
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։