Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՒՆԴ
-ոց
«անհատակ խորություն, դժոխք, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhudh-no-
«գետին, հիմք, հատակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhundho-)
*bh>*dh առնմանությամբ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ *դունդ «հատակ» բառից, որ ծագում է հնդեւրոպական *bhundho- «գետին, հիմք, հատակ» ձեւից (*bh>*dh առնմանությամբ), սա էլ *bhudh-no-ից (կա եւ *bhudh-men զուգահեռ կազմությունը)։ Ժխտական կազմության համար հմմտ. ռուս. без-дна «անդունդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդալից,
անդնդախորք,
անդնդական,
անդնդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*budhna-
«գետին, հիմք, հատակ»
հուն.
πύνδα
«հատակ»
լատ.
fundus
«հատակ, հիմք»
հ. անգլ.
bodan
«գետին, հիմք»
ռուս.
без-дна
«անդունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190;
Pok. IEW 174
Էջ 55, սյունակ 1
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐԻՏԱԿ
«վայրի չաման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *andhos-)
Կազմուած է այլուստ անծանօթ անդրի- (սեռակա՞ն) եւ տակ «արմատ» բաղադրիչներից։ Առաջինը կապ ունի՞ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատի հետ (*andhos- «ծաղիկ, խոտ»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ándha
«սոմա (բույս)»
խոլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
<կելտ. *andhero «ծաղկող, երիտասարդ»
հայ.
անդ
«հունդ»
հայ.
անդեայ
«նախիր»
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐՈՅԹՔ
«որձ, որձկանք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմուած է ինչ-որ անդր- արմատից (կապ ունի՞ անդրալ «գրգռուել» բայի հետ)՝ -ոյթ ածանցով։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵՐ
I
-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց
«աներ, կնոջ հայր, աներորդի, աներանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an-
«նախնի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anero-)
հնչյունապես քիչ հավանական է *anetero
հնչիւնապես քիչ հաւանական է *anetero
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աներանալ,
Լիբանաներ,
աներորդի,
աներձագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հան
հ-ով՝ ի տարբերութիւն աներ-ի
հ. վ. գ.
ano
«նախնի, նախապապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 37
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵՐ
II
«անապատ, անմարդաձայն»
((ԲՀ))
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
առնուած է Աստուածաշնչի Լիբանաներ (աներ Լիբանանու անուանումից, որով կոչուել է Անտիլիբանանը։
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԷԾՔ
-ից
«անեծք, նզովք, բանադրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid-
«նախատել, հանդիմանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-)
առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր,
անիծանել,
անիծել,
անիծանելի,
հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄνειδος
«նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ.
niedėti
«արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193;
Pok. IEW 760
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԾ
-ոյ
«անիծ, ոջլի ձու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *knid-
«անիծ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *knid-s-)
Բաղադրություն՝ անիծխոտ (անծխոտ, անծախոտ, անճխոտ): Բնիկ հնդեւրոպական՝ *knid-s- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծխոտ,
անծխոտ,
անծախոտ,
անճխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
thëni
հուն.
κονίς, -ίδες
մ. իռլ.
sned
հ. անգլ.
hnitu
«անիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 195;
Pok. IEW 608
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ,
երկանիւ,
հեծանիւ,
հեծանորդ,
քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել»
<*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԾԵՂ
(անձեղ, անձեղն)
«կաչաղակ, մի եղանակ»
(երաժշտ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *kneug- բնաձայն արմատի հետ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։