Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՇԽՈՒԴ
««այստեղից» (ԲՀ՝ «աստի»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ։ Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։ հմմտ. շխ կապակցությունը, այլեւ դեհուպ բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՈՒԱՐ
(-ի, -աց)
(բրբ. դժար)
«դժվար, ոչ հեշտ. դժվարանցանելի տեղ (լեռներում) (հզն. գործածությամբ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dužvar
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժուարանալ,
դժուարանք,
դժուարութիւն,
դժուարագիւտ,
դժուարալուր,
դժուարամատոյց,
դժուարապահ,
դժուարակամ,
դժուարալոյծ,
դժուարամիտ,
դժուարակիրթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
dižvār
մ. պ.
dašxvar
պ.
dušvār
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՒՐ
-ի, -ից (դոյր, դորր, դուր, դեր)
«հարթ, հարթ տեղ, դյուրին, հեշտ, հաճելի, անդորր, հանգիստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրել,
դիւրիչ,
դիւրութիւն,
դիւրին,
դիւրաբեկ,
դիւրագին,
դիւրաթափ,
դիւրասնունդ,
դիւրայոյս,
անձնդիր,
մտադիր,
սրտդիր,
դիւրաբորբոք,
դիւրագռգիռ,
դիւրազգաց,
դիւրաթեք,
դիւրահունչ,
դիւրամատչելի,
դիւրամարս,
դիւրըմբռնելի,
անդորր,
դուրեկան
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՔ
դից (դից-), դիաւք (անեզ.)
«աստված, կուռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhes-
«կրոնական բնույթի արմատից»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhēses-)
հուն. θεός «աստված» բառը հակված են բխեցնելու *dheues-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցախելար,
դիցապաշտ,
դիցախառն,
դիցասեր,
դիցազն,
դիցազնական,
դիցազներգ,
դիցազներգակ,
դիցազներգական,
դիցազներգու,
դիցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fanum
«սրբատեղի, աստծուն նվիրված տեղ»
լատ.
festus
«տոնական («կրոնական տոններին նվիրված»)»
հուն.
θεός
«աստված»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԶՐ
(-եր)
(այլեւ, հարմարեցմամբ՝ եզերտ)
«եզր, սահման, ափ, վերջ, ավարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eg'h-
«եզր, սահման»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eg'her(o)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզ(ե)րիլ,
եզրակացութիւն,
գետեզր,
ծովեզր,
ծովեզրեայ,
անեզր,
տի-եզերք,
տիեզերախաւս,
տիեզերական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
éžeras
«լիճ»
լատվ.
ezers
հ. սլ.
ezero
ռուս.
озеро
փռյուգ.
Ezara
«լիճ»
տեղանուն
լիտվ.
eže
«սահման, սահմանագիծ»
լատվ.
eža
«սահման, սահմանագիծ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 6;
Ջհ. СГАЯ 105
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԹ
I
«միայն (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *et-
դերանվանական արմատից
առկա է նաեւ եթէ-ի մեջ. թ-ի համար հմմտ. նույն արմատից ծագող *i-t(h), որ առկա է *itthā «այստեղ, այնտեղ», *itthám «այսպես, այդպես», լատ. item «այսպես, այսպիսով» բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ետեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
item
«այսպես, այսպիսով»
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՄՈՆԻ
(էլմոնի)
(եղմունի, ելոմոնի, եղմոնայ, եղմոնաս, եղմոնի փեղմոնի, փեղմոնի եղմոնի)
«այսինչ (եւ) այնինչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ελμωνί
փոխատու լեզու՝ եբր. almōnī palmōnī
ԲՀ-ում տարբեր ձեւերի աղավաղումով ստեղծվել են առանձին բառաձեւեր՝ երբեմն տարբեր մեկնությամբ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 21
Տե՛ս նաեւ
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՂՏԻՒՐ
(հին՝ եղտեր, այլեւ՝ աղտիւր)
«ջրարբի տեղ, ճահիճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«փտել, նեխել, հոտել, բորբոսնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *el-d-, *l-d-)
-իւր վերջածանցով
*el- «փտել, նեխել, հոտել, բորբոսնել» արմատից (*-d- աճականով)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հոլ.
uldna
«բորբոսնել»
հ. հոլ.
ylda
«բորբոսահոտ»
հ. վ. գ.
oldar
«կեղտի կտոր, կեղտի փշուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 305
Էջ 217, սյունակ 1
ԵՄՊՈՌԻՈՆ
«ծովեզրյա վաճառատեղի, շուկա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. εμπόριον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 26
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։