Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 206 բառահոդված (էջ 15/21)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
collum
«պարանոց»
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԶՈՒՆԱԿ «նիգ, սողնակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս իրանական փոխառություն կամ -ունակ վերջածանցով կազմություն
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԵՍ «պես, նման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *pēs
գործածվում է որպես վերջածանց` իսկապես, խաչապես, զուգապես, վերջապես, քաջապես, ընդհանրապես, այլապես եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պեսգունակ, պեսպես, այսպես, այդպես, այնպես, որպես, նույնպես, այսպիսի, այդպիսի, այնպիսի, որպիսի, զինչպիսի, որոյնպես, որպիսութիւն, իսկապես, խաչապես, զուգապես, վերջապես, քաջապես, ընդհանրապես, այլապես
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paēsa-
«զարդարանք»
հ. հնդկ.
pēsa-
«կերպարանք, ձեւ, գույն»
Մատենագիտություն
H. AG 230; Աճ. ՀԱԲ 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆՉ (պինջ) «պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ, պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Էջ 642, սյունակ 1 Էջ 642
ՊՈՌՆԻԿ (փոռնիկ) «պոռնիկ (տղամարդ կամ կին)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πόρνος «ար.»
փոխատու լեզու՝ հուն. πόρνη «իգ.»
-իկ վերջածանցի հաւելմամբ, որ թերեւս իրանական կազմութիւնից է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պոռնկիլ, պոռնկորդի, պոռնկոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՏՈՒԿ «բողբոջ, ծիլ, ստինքի պտուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
հ.-ե. արմատ՝ *bu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bu-d-, *bu-)
Կազմված է պտուտ «բշտիկ» արմատից՝ -ուկ վերջածանցով որից նաեւ պուտ «բշտիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 100; Աճ. ՀԱԲ 112
Էջ 647, սյունակ 1 Էջ 647
ՊՐՃՈՒԿ «ձիու պոչի վերի մասը»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է պրճ- արմատից՝ -ուկ վերջածանցով
Էջ 647, սյունակ 1 Էջ 647
ՊՕՌՈՑ «էշի առնի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է ինչ-որ պոռ- արմատից՝ -ոց վերջածանցով
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՏԱԿ II «դի, դիակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ad- «ընկնել» -ակ վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սատակել, սատակամահ, սատակիչ, սատակումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
cadaver
«դի, դիակ» (*cadā-ves) (*«ընկած») (ըստ Տերվիշեանի եւ Müller-ի)
Էջ 671, սյունակ 1 Էջ 671
ՍԱՐԱՒՈՅԹ (սարաւութ, այլեւ սսրոյթ՝ ԲՀ) «բարձր տեղ, բարձրաշէն ապարանք, դիտարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «գլուխ, եղջիւր, գագաթ» (անմիջական նախաձեւ՝ սար(աւ)-) -ոյթ վերջածանցով